Szkic rozmieszczenia pododdziałów 1 batalionu celnego w 1921 roku
Rozmieszczenie placówek SC komisariatu "Janowiec Kościelny" w 1926 roku
Komisariat Straży Celnej „Janowiec Kościelny” – jednostka organizacyjna Straży Celnej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1921–1928.
Spis treści
1Formowanie i zmiany organizacyjne
2Służba graniczna
3Funkcjonariusze komisariatu
4Struktura organizacyjna komisariatu
5Uwagi
6Przypisy
7Bibliografia
Formowanie i zmiany organizacyjne |
Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych[2]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[3]. Komisariat Straży Celnej „Janowiec Kościelny”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Praszka”[4].
1 czerwca 1921 roku w Janowcu Kościelnym stacjonowała jeszcze 4 kompania celna 1 batalionu celnego. Posiadała ona swoje placówki w miejscowościach: Gewarty, Smolany, Trząski, Zdzięty, Leśniki, Gołębie, Pepłówek i w Janowcu Kościelnym[5]. Na przełomie roku 1921/1922 ochronę granicy państwowej w tym rejonie od pododdziałów 1 batalionu celnego przejęła Straż Celna[5].
W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[6]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku w jej miejsce powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[7].
Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego, Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Szczepkowo Borowe” i „Działdowo,” które przejęły ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej[8].
kierownik komisariatu – komisarz Władysław Kruszelnicki
pomocnik kierownika komisariatu – starszy przodownik Józef Odorowski (318)
Struktura organizacyjna komisariatu |
Organizacja komisariatu w 1926 roku[4][9]:
komenda komisariatu – Janowiec Kościelny
placówka Straży Celnej „Jastrzębki”
placówka Straży Celnej „Janowiec Kościelny”
placówka Straży Celnej „Leśniki”
placówka Straży Celnej „Gołębie”
placówka Straży Celnej „Bonisław”[a]
placówka Straży Celnej „Pepłówek”[b]
placówka Straży Celnej „Kuklin”
placówka Straży Celnej „Mława”[c]
Uwagi |
↑Autorzy Kalendarza z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927 używają nazwy „Bonisław”[10],a Piotr Kozłowski w: Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku nazwy „Bronisław”[4].
↑Autorzy Kalendarza z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927 używają nazwy „Pepłówek”[10], a Piotr Kozłowski w: Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku nazwy „Perłówek”[4].
↑Kalendarz z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927 wymienia placówkę Straży Celnej „Mława”[10], a Piotr Kozłowski jej nie podaje[4]
Przypisy |
↑Dominiczak 1975 ↓, s. 126.
↑Piekarz 2017 ↓, s. 28.
↑Dominiczak 1997 ↓, s. 250.
↑ abcdeKozłowski 2012 ↓, s. 25.
↑ abOdeB batalionów celnych ↓, s. 1bc.
↑Kula 1994 ↓, s. 40.
↑Goryński 2012 ↓, s. 226.
↑Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 14.
↑ abSzematyzm Straży Celnej 1927 ↓, s. 167.
↑ abcSzematyzm Straży Celnej 1927 ↓, s. 168.
Bibliografia |
Henryk Dominiczak: Granica polsko–niemiecka 1919–1939. Z dziejów formacji granicznych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
Henryk Dominiczak: Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów 966–1996. Warszawa: Wydawnictwo „Bellona”, 1997. ISBN 83-11-08618-4. OCLC 37244743. (pol.)
Kalendarz z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927. , 1927. Nakładem Zarządu Internatu imienia dra Władysława Rasińskiego dla Dzieci Funkcjonariuszy Straży Celnej.
Piotr Kozłowski. Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku. „Problemy Ochrony Granic”. 50, 2012. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie. ISSN 1505-1757.
Henryk Mieczysław Kula: Polska Straż Graniczna w latach 1928-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 8311082671.
Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne. Dokumenty organizacyjne. Wybór źródeł. T. 1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83874246.
II Rzeczpospolita
