Alizaryna
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | C14H8O4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Masa molowa | 240,21 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | czerwone kryształy[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | 72-48-0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
PubChem | 6293[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pochodne | błękit alizarynowy (nitroalizaryna) oranż alizarynowy (chinolinoalizaryna)[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Alizaryna (czerwień alizarynowa), C14H8O4 – organiczny związek chemiczny z grupy chinonów, pochodna antrachinonu. Czerwony barwnik znany już w starożytności[1].
Spis treści
1 Otrzymywanie
2 Zastosowanie
3 Przypisy
4 Bibliografia
Otrzymywanie |
Dawniej otrzymywana z korzeni marzany barwierskiej[1], w której występuje jako glikozyd o nazwie kwas ruberytrynowy. Obecnie wytwarzana syntetycznie w wyniku stapiania zasady sodowej z kwasem antrachinono-2-sulfonowym[4][5].
Alizaryna została po raz pierwszy otrzymana z materiału roślinnego i oznaczona przez Pierre'a Jeana Robiqueta i Jeana Jaquesa Colina w 1926 roku[6].
Alizaryna była pierwszym barwnikiem naturalnym otrzymanym w roku 1869 na drodze syntezy chemicznej[7].
Zastosowanie |
Barwienie materiałów biologicznych alizaryną pozwala na detekcję złogów wapnia[8].
Sól sodowa sulfonowanej pochodnej alizaryny znana jest jako
alizaryna S. Jest to substancja krystaliczna koloru żółtego, rozpuszczalna w wodzie, stosowana jako wskaźnik kwasowo-zasadowy oraz w chemii analitycznej do wykrywania kationów glinu[9].
Przypisy |
↑ abcdef Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 22, ISBN 83-7183-240-0 .
↑ Alizaryna (CID: 6293) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
↑ Alizaryna (nr 122777) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck KGaA).
↑ ab Mały słownik chemiczny. Jerzy Chodkowski (redaktor). Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
↑ Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
↑ JaimeJ. Wisniak JaimeJ., Jean Jacques Colin, „Revista CENIC Ciencias Biológicas”, 48, 2017, s. 112–120 [dostęp 2018-10-29] .1 stycznia
↑ Hans-SamuelH.S. Bien Hans-SamuelH.S., JosefJ. Stawitz JosefJ., KlausK. Wunderlich KlausK., Anthraquinone Dyes and Intermediates [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, 2000, DOI: 10.1002/14356007.a02_355, ISBN 978-3-527-30673-2 (ang.).
↑ JC. Lievens, F. Bernal, C. Forni, N. Mahy i inni. Characterization of striatal lesions produced by glutamate uptake alteration: Cell death, reactive gliosis and changes in GLT1 and GADD45 mRNA expression.. „Glia”. 29 (3), s. 222-232, 2000. PMID: 10642749.
↑ Karl-Heinz Lautenschläger, Werner Schröter, Grzegorz Mlostoń, Andrzej (chemia) Dworak, Andrea Wanninger: Nowoczesne kompendium chemii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 749-751. ISBN 978-83-01-14906-2.
Bibliografia |
- Marzena Błachnio: Badania ekstrakcyjno-spektrofotometryczne układu jon metalu-Alizaryna S-Aliquat 336. Lublin: Zakład Chemii Nieorganicznej AM, 1987.