Cfrtjryk

KDE
Logo programu
Interfejs programu
Autor	KDE
Pierwsze wydanie	20 października 1997; 21 lat temu
System operacyjny	POSIX
Rodzaj	Środowisko graficzne
Licencja	GPL, LGPL
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

KDE – środowisko graficzne zrealizowane jako wolne oprogramowanie dla systemów operacyjnych Unix i GNU/Linux. Zawiera bogaty system bibliotek do tworzenia aplikacji w środowisku graficznym. Obok GNOME jest jednym z dwóch najpopularniejszych uniksowych środowisk graficznych.

KDE korzysta z biblioteki graficznej Qt, a także z systemu obiektowego KParts. System ten pozwala na współdzielenie elementów danego programu pomiędzy różnymi aplikacjami KDE, np. emulator terminala Konsole może zostać osadzony w Konquerorze.

W KDE menedżerem okien jest KWin, jednak aplikacje można uruchamiać także pod innymi menedżerami.

Historia |

Projekt KDE został założony w 1996 roku przez Matthiasa Ettricha^[1]. Pierwotnie projekt nosił nazwę Kool Desktop Environment zaś skrót KDE był też grą słowną z nazwą uniksowego środowiska graficznego CDE. Obecnie skrót rozwija się jako K Desktop Environment, gdzie litera K nie ma określonego znaczenia.

Główne wydania |

Numeracja KDE jest związana z numeracją zestawu bibliotek Qt, tj. wersje 1.x KDE bazowały na wersjach 1.x bibliotek Qt, itd.

Wersje 4.x |

KDE 4 zostało przeniesione na Qt 4, co powinno powodować wzrost wydajności o 20–30% w porównaniu do KDE 3.5.x^[3]. KDE zawiera środowisko multimedialne, nazwane Phonon, zintegrowane środowisko sprzętowe Solid i schemat kolorów systemu i ikon Oxygen. Zawiera też zmieniony interfejs pulpitu i pasek zadań, nazwany Plasma, który zawiera widżety w stylu SuperKaramba lub Apple Dashboard. Udostępniono również wersje KDE 4 na Microsoft Windows i Mac OS X.

Najważniejszymi cechami KDE 4 są:

• Zmieniony wygląd środowiska dzięki zastosowaniu Oxygen


• Architektura zawierająca udoskonaloną integrację z multimediami i sprzętem (Solid i Phonon, moduł sprawdzania pisowni i gramatyki)


• Programy udoskonalone dzięki doświadczeniom użytkowników, takie jak Dolphin, menedżer plików i Okular, program służący do przeglądania dokumentów

KDE SC 5 |

Wraz z przejściem na Qt 5, środowisko KDE uległo podziałowi na trzy części o niezsynchronizowanej numeracji:

• 
  KDE Frameworks 5 (żargonowo zwany też KF5) – zestaw bazowych bibliotek KDE (wersja 5.0 została wydana 7 lipca 2014^[4]; nowe wydania ukazują się co miesiąc);


• 
  KDE Plasma 5 – nowa wersja powłoki graficznej Plasma (wersja 5.0 została wydana 15 lipca 2014^[5]; nowe wydania ukazują się co trzy miesiące);


• 
  KDE Applications (wersja 14.12 została wydana 15 kwietnia 2015 i jest to pierwsza wersja aplikacji KDE używająca KDE Frameworks 5; numeracja KDE Applications jest typu rok-miesiąc; nowe wydania ukazują się co cztery miesiące^[6]); obecnie nie wszystkie aplikacje są przeportowane do KDE Frameworks 5^[7].

Aplikacje KDE |

Do najważniejszych aplikacji środowiska KDE zaliczyć można przeglądarkę internetową i menedżer plików Konqueror. Aplikacje korzystające z KDE często mają nazwy rozpoczynające się od litery „K” lub zawierają literę „k” zamiast „c” w środku nazwy, ale nie jest to ścisłą regułą.

• 
  DigiKam – zarządzanie zbiorami zdjęć, przeglądarka i edytor grafiki, obsługa aparatów cyfrowych


• 
  Dolphin – menedżer plików w KDE 4
  


• 
  K3b – program do nagrywania płyt CD/DVD


• 
  Kandy – narzędzie do komunikacji z telefonem komórkowym


• 
  Kate – zaawansowany edytor tekstu


• 
  KDevelop – zintegrowane środowisko programistyczne dla wielu języków programowania


• 
  KDesktop − menedżer pulpitu w KDE 3
  


• 
  KGet – menedżer pobierania plików


• 
  Kicker − menedżer panelu w KDE 3
  


• 
  KMail – klient pocztowy


• 
  KNode – klient grup dyskusyjnych


• 
  KolourPaint – tworzenie grafiki rastrowej


• 
  Konsole – emulator terminali wyposażony w zakładki


• 
  Kontact – zarządzanie informacjami osobistymi (poczta, kalendarz, notatki, książka adresowa)


• 
  Kopete – multikomunikator internetowy (obsługuje m.in. IRC, Jabber i Gadu-Gadu)


• 
  Okular – przeglądarka plików PDF (następca programu KPDF)


• 
  KPovModeler – program do tworzenia trójwymiarowej grafiki


• 
  KTTS – syntezator mowy; np. potrafi czytać zawartość strony WWW


• 
  Kview – przeglądarka plików graficznych


• 
  KTorrent – program p2p – klient sieci Torrent


• 
  KPPP – pozwala na połączenia Dial-Up i sieciowe


• 
  KSig – edytor podpisów pocztowych


• 
  KWrite – uproszczona wersja edytora Kate
  


• Odtwarzacze multimedialne
  
  
  
  • 
    Amarok – zaawansowany odtwarzacz muzyki
  
  
  • 
    JuK – odtwarzacz multimedialny z zaawansowaną obsługą playlist
  
  
  • 
    Kaffeine, KMPlayer, KPlayer, Dragon Player – odtwarzacze filmów i muzyki
  
  
  • 
    Noatun – odtwarzacz multimedialny rozszerzany za pomocą wtyczek
  
  
  
  

Czarodziej Kandalf

Konqi

• 
  KOffice – pakiet programów biurowych
  
  
  
  • 
    KWord – procesor tekstu WYSIWYG
    
  
  
  • 
    KSpread – arkusz kalkulacyjny
  
  
  • 
    KPresenter – edytor prezentacji
  
  
  • 
    Kexi – aplikacja do wygodnego budowania baz danych
  
  
  • 
    Kivio – tworzenie diagramów przepływu
  
  
  • 
    Karbon14 – grafika wektorowa
  
  
  • 
    Krita – grafika rastrowa
  
  
  • 
    KChart – rysowanie wykresów
  
  
  • 
    KFormula – edytor wzorów matematycznych
  
  
  
  


• 
  Plasma – przestrzeń robocza KDE 4 (pulpit i panel)

Środowisko KDE zawiera również programy narzędziowe, edukacyjne oraz gry.

Loga i maskotki |

Maskotką środowiska graficznego KDE był Kandalf, używany do wersji 2.x. Imię Kandalf nawiązuje do postaci z powieści J.R.R. Tolkiena Władca Pierścieni o imieniu Gandalf.

W wersjach powyżej 2.x. maskotką KDE jest smok Konqi (dokładniej: Konqi the Konqueror). Jego imię pochodzi od nazwy przeglądarki Konqueror dla tego środowiska graficznego^[8]. Można go zobaczyć na stronach poświęconych temu środowisku oraz w wielu aplikacjach, m.in. podczas wyboru opcji wylogowania (KDE 3) czy w oknie „informacje o KDE”.

Zobacz też |

• GNOME


• Xfce


• Fluxbox


• Blackbox


• Window Maker


• Enlightenment


• Jak można spatchować KDE2 pod FreeBSD?

Przypisy |

Linki zewnętrzne |

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt. KDE 4.5.0 zostało oficjalnie wydane

• Oficjalna strona KDE