1906
























































































































































































































































































































[ Edytuj tabelę ]

Król Polski
(tytularny)






1894

Mikołaj II Romanow

1917

Król Afganistanu





1901

Habibullah Chan

1919

Prezydent Argentyny












1904

Manuel Quintana
1906
1906

José Figueroa Alcorta

1910

Premier Australii





1905

Alfred Deakin

1908

Cesarz Austro-Węgier





1848

Franciszek Józef I

1916

Król Bawarii





1886

Otto

1913

Król Belgów





1865

Leopold II

1909

Premier Belgii





1899

Paul de Smet de Naeyer

1907

Prezydent Boliwii





1904

Ismael Montes

1909

Prezydent Brazylii












1902

Francisco de Paula Rodrigues Alves
1906
1906

Afonso Augusto Moreira Pena

1909

Sułtan Brunei












1885

Hashim Jalilul Alam Aqamaddin
1906
1906

Muhammad Jamalul Alam II

1924

Car Bułgarii





1887

Ferdynand I Koburg

1918

Premier Bułgarii












1903

Raczo Petrow
1906
1906

Dimityr Petkow

1907

Prezydent Chile












1901

Germán Riesco
1906
1906

Pedro Montt

1910

Cesarz Chin





1875

Guangxu

1908

Premier Czarnogóry












1905

Lazar Mijušković
1906
1906

Marko Radulović

1907

Król Czech





1848

Franciszek Józef I

1916

Król Danii












1863

Chrystian IX
1906
1906

Fryderyk VIII

1912

Premier Danii





1905

Jens Christian
Christensen

1908

Władca Egiptu





1892

Abbas II Hilmi

1914

Premier Egiptu





1895

Mustafa Fahmi Pasza

1908

Prezydent Ekwadoru












1905

Lizardo Garcia
1906
1906

Eloy Alfaro

1911

Prezydent Francji












1899

Émile François Loubet
1906
1906

Armand Fallières

1913

Premier Francji

















1905

Maurice Rouvier
1906
1906

Ferdinand Sarrien
1906
1906

Georges Clemenceau

1909

Król Grecji





1863

Jerzy I

1913

Król Hiszpanii





1886

Alfons XIII

1931

Premier Hiszpanii






















1905

Segismundo Moret
1906
1906

José López Domínguez
1906
1906

Segismundo Moret
1906
1906

Antonio González de Aguilar

1907

Król Holandii





1890

Wilhelmina

1948

Premier Holandii





1905

Theodoor Herman de Meester

1908

Szach Iranu





1896

Mozaffar ad-Din

1907

Indie





1901

Edward VII

1910

Król Irlandii





1901

Edward VII

1910

Cesarz Japonii





1867

Mutsuhito

1912

Premier Japonii












1901

Tarō Katsura
1906
1906

Kinmochi Saionji

1908

Kalif





1876

Abdülhamid II

1909

Premier Kanady





1896

Wilfrid Laurier

1911

Prezydent Kolumbii





1904

Rafael Reyes

1908

Patriarcha
Konstantynopola






1901

Joachim III

1912

Władca Korei





1863

Kojong

1907

Prezydent Kuby

















1902

Tomás Estrada Palma
1906
1906

William Taft
1906
1906

Charles Magoon

1909

Książę Liechtensteinu





1858

Jan II Dobry

1929

Prezydent Liberii





1904

Arthur Barclay

1912

Wielki książę Luksemburga





1905

Wilhelm IV

1912

Premier Luksemburga





1888

Paul Eyschen

1915

Sułtan Maroka





1894

Abd al-Aziz IV

1908

Prezydent Meksyku





1884

Porfirio Díaz

1911

Książę Monako





1889

Albert I

1922

Cesarz Niemiec





1888

Wilhelm II Hohenzollern

1918

Kanclerz Niemiec





1900

Bernhard von Bülow

1909

Król Norwegii





1905

Haakon VII

1957

Premier Norwegii





1905

Christian Michelsen

1907

Premier Nowej Zelandii

















1893

Richard Seddon
1906
1906

William Hall-Jones
1906
1906

Joseph Ward

1912

Sułtan Omanu





1888

Fajsal ibn Turki

1913

Papież





1903

Pius X

1914

Prezydent Paragwaju












1905

Cecilio Báez
1906
1906

Benigno Ferreira

1908

Prezydent Peru





1904

José Pardo

1908

Król Portugalii





1889

Karol

1908

Król Prus





1888

Wilhelm II

1918

Car Rosji





1894

Mikołaj II

1917

Premier Rosji

















1905

Siergiej Witte
1906
1906

Iwan Goriemykin
1906
1906

Piotr Stołypin

1911

Król Rumunii





1881

Karol I

1914

Premier Rumunii





1904

Gheorghe Cantacuzino

1907

Król Saksonii





1904

Fryderyk August III Wettyn

1918

Król Serbii





1903

Piotr
Karadziordziewić

1918

Prezydent Szwajcarii




1906

Ludwig Forrer
1906

Król Szwecji





1872

Oskar II

1907

Premier Szwecji












1905

Karl Staaff
1906
1906

Arvid Lindman

1911

Król Tajlandii





1868

Chulalongkorn

1910

Sułtan
Imperium Osmańskiego






1876

Abdülhamid II

1909

Prezydent USA





1901

Theodore Roosevelt

1909

Prezydent Wenezueli





1899

Cipriano Castro

1908

Król Węgier





1848

Franciszek Józef I

1916

Premier Węgier












1905

Géza Fejérváry
1906
1906

Sándor Wekerle

1910

Monarcha Wielkiej Brytanii





1901

Edward VII

1910

Premier Wielkiej Brytanii





1905

Henry Campbell-
-Bannerman

1908

Król Włoch





1900

Wiktor Emanuel III

1946


Kalendarz na rok 1906






























































Styczeń
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
1 1 2 3 4 5 6 7
2 8 9 10 11 12 13 14
3 15 16 17 18 19 20 21
4 22 23 24 25 26 27 28
5 29 30 31





























































Luty
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
5 1 2 3 4
6 5 6 7 8 9 10 11
7 12 13 14 15 16 17 18
8 19 20 21 22 23 24 25
9 26 27 28
































































Marzec
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
9 1 2 3 4
10 5 6 7 8 9 10 11
11 12 13 14 15 16 17 18
12 19 20 21 22 23 24 25
13 26 27 28 29 30 31





































































Kwiecień
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
13 1
14 2 3 4 5 6 7 8
15 9 10 11 12 13 14 15
16 16 17 18 19 20 21 22
17 23 24 25 26 27 28 29
18 30






























































Maj
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
18 1 2 3 4 5 6
19 7 8 9 10 11 12 13
20 14 15 16 17 18 19 20
21 21 22 23 24 25 26 27
22 28 29 30 31
































































Czerwiec
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
22 1 2 3
23 4 5 6 7 8 9 10
24 11 12 13 14 15 16 17
25 18 19 20 21 22 23 24
26 25 26 27 28 29 30






































































Lipiec
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
26 1
27 2 3 4 5 6 7 8
28 9 10 11 12 13 14 15
29 16 17 18 19 20 21 22
30 23 24 25 26 27 28 29
31 30 31































































Sierpień
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
31 1 2 3 4 5
32 6 7 8 9 10 11 12
33 13 14 15 16 17 18 19
34 20 21 22 23 24 25 26
35 27 28 29 30 31

































































Wrzesień
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
35 1 2
36 3 4 5 6 7 8 9
37 10 11 12 13 14 15 16
38 17 18 19 20 21 22 23
39 24 25 26 27 28 29 30





























































Październik
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
40 1 2 3 4 5 6 7
41 8 9 10 11 12 13 14
42 15 16 17 18 19 20 21
43 22 23 24 25 26 27 28
44 29 30 31































































Listopad
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
44 1 2 3 4
45 5 6 7 8 9 10 11
46 12 13 14 15 16 17 18
47 19 20 21 22 23 24 25
48 26 27 28 29 30





































































Grudzień
  Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd
48 1 2
49 3 4 5 6 7 8 9
50 10 11 12 13 14 15 16
51 17 18 19 20 21 22 23
52 24 25 26 27 28 29 30
53 31




Rok 1906 / MCMVI


stulecia: XIX wiek ~
XX wiek ~
XXI wiek

dziesięciolecia:
1870–1879 •
1880–1889 •
1890–1899 •
1900–1909
• 1910–1919
• 1920–1929
• 1930–1939

lata: 1896 «
1901 «
1902 «
1903 «
1904 «
1905 «
1906
» 1907
» 1908
» 1909
» 1910
» 1911
» 1916







Spis treści






  • 1 Wydarzenia w Polsce


  • 2 Wydarzenia na świecie


  • 3 Urodzili się


  • 4 Zmarli


  • 5 Nagrody Nobla


  • 6 Święta ruchome






Wydarzenia w Polsce |




  • 11 stycznia – otwarto konsulat USA w Toruniu.


  • 1 marca – ukazał się pierwszy numer dziennika „Wiadomości Częstochowskie”.


  • 5 kwietnia – papież Pius X podpisał encyklikę Tribus circiter potępiającą polskich mariawitów.


  • 24 kwietnia – członkowie Organizacji Bojowej PPS pod dowództwem Jana Gorzechowskiego „Jura” uwolnili 10 więźniów Pawiaka zagrożonych karą śmierci.


  • 26 kwietnia – pierwszy na ziemiach polskich bieg przełajowy: Lwów, dystans 3200 m, Józef Mostowy, 15:50,4 s.


  • 12 maja – założono Teatr Mały w Warszawie.


  • 14 maja – członek Organizacji Bojowej PPS Baruch Szulman dokonał w Warszawie udanego zamachu bombowego na podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia został zastrzelony.


  • 24 maja – oddano do użytku kamienną wieżę widokową na Wielkiej Sowie w Sudetach.


  • 9 czerwca – późniejszy trzykrotny premier RP i marszałek Sejmu Walery Sławek został ciężko ranny w czasie ataku Organizacji Bojowej PPS na rosyjski pociąg pancerny pod Milanówkiem.


  • 13 czerwca – w Krakowie powstał Klub Sportowy Cracovia (jako Akademicki Klub Footballowy).


  • 5 lipca – powstał Komitet Organizacyjny polskiej męskiej szkoły średniej w Łodzi pod przewodnictwem Ludwika Frankowskiego.


  • 2 sierpnia – w Otwocku Organizacja Bojowa PPS dokonała udanego zamachu na szefa żandarmerii Królestwa Polskiego, gen. A. Markgrafskiego.


  • 15 sierpnia – krwawa środa: Organizacja Bojowa PPS przeprowadziła zamachy na 80 urzędników rosyjskich, odpowiedzialnych za represje.


  • 18 sierpnia – Wanda Krahelska z Organizacji Bojowej PPS dokonała nieudanego zamachu na generała-gubernatora warszawskiego Gieorgija Skałona.


  • 23 sierpnia – powstał 06 Zalenze, jeden z pierwszych klubów piłkarskich w dzisiejszych granicach Polski (wówczas Niemcy).


  • 27 sierpnia – udany zamach OB PPS na generał-gubernatora Warszawy i guberni warszawskiej, Nikołaja Wonlarlarskiego.

  • Wrzesień-listopad – w Krakowie powstał jeden z najstarszych polskich klubów piłkarskich – TS (Towarzystwo Sportowe) Wisła Kraków.

  • Październik – strajki szkolne na Górnym Śląsku, w których dzieci bojkotowały naukę religii w języku niemieckim (Zaborze, Kosztowy i Siemianowice Śląskie).


  • 10 października – Łódź: z wyroku sądu polowego stracono 5 robotników, uczestników antyrosyjskiego powstania łódzkiego.


  • 13 października:

    • powstała Szkoła Główna Handlowa.

    • ukazał się pierwszy numer tygodnika „Echa Kieleckie”.




  • 14 października – we Lwowie rozegrano, drugi na ziemiach polskich, bieg z przeszkodami (dystans: 4000 m, L.Szerauc, 16:04,1 s.)


  • 17 października – rozpoczął się pierwszy rok szkolny w Gimnazjum Polskim w Łodzi.


  • 27 października – w Warszawie założono Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości.


  • 31 października – otwarcie linii kolejowej Kraków-Trzebinia-Mysłowice (dł. 65,17 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.


  • 7 listopada – Puławy uzyskały prawa miejskie.


  • 8 grudnia – założono klub sportowy Juvenia Kraków.


  • 12 grudnia – otwarto Muzeum Lubelskie.


  • 22 grudnia – rozpoczął się tzw. lokaut łódzki, podczas którego bez pracy pozostawało 30 tys. ludzi.



  • Ustawa wiedeńskiej Rady Państwa o budowie kanału łączącego Dunaj z Wisłą, z portem rzecznym w Krakowie.

  • Przekształcenie fabryki działającej na zasadach spółki rodzinnej w towarzystwo akcyjne (C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Towarzystwo Akcyjne) z kapitałem 1,5 mln koron.

  • Powstała OSP w Szalowej.

  • Założenie pierwszego zakładu rektyfikacji spirytusu w Lublinie o nazwie Rektyfikacja Lubelska



Wydarzenia na świecie |




  • 7 stycznia – Kinmochi Saionji został premierem Japonii.


  • 16 stycznia:

    • rozpoczęła się konferencja w Algeciras, dotycząca rozwiązania kryzysu marokańskiego.


    • Eloy Alfaro został po raz drugi prezydentem Ekwadoru.




  • 27 stycznia – w stoczni w Glasgow zwodowano statek pasażerski RMS Empress of Ireland.


  • 29 stycznia – Fryderyk VIII został królem Danii.


  • 31 stycznia – wielkie trzęsienie ziemi w Ekwadorze (magnituda 8,8) zabiło ponad 1000 osób.


  • 1 lutego – farerski poeta Símun av Skarði napisał wiersz Tú alfagra land mítt (Mój kraju najpiękniejszy), obecny Hymn Wysp Owczych.


  • 8 lutego:


    • Partia Liberalna pod przewodnictwem Henry’ego Campbell-Bannermana wygrywa powszechne wybory w Wielkiej Brytanii, dużą przewagą głosów.


    • Sidney Sonnino został premierem Włoch.




  • 10 lutego – w stoczni w Portsmouth został zwodowany brytyjski pancernik o rewolucyjnej konstrukcji HMS Dreadnought.


  • 11 lutego – papież Pius X ogłasza encyklikę Vehementer Nos (O rozdziale Państwa i Kościoła we Francji).


  • 15 lutego – przedstawiciele partii pod nazwą Komitet Przedstawicielstwa Robotniczego (Labour Representation Comitee) w parlamencie brytyjskim przyjmują nazwę Partia Pracy (Labour Party).


  • 18 lutego:


    • Armand Fallières został prezydentem Francji.

    • w Brukseli powołano Belgijski Komitet Olimpijski.




  • 28 lutego – Upton Sinclair opublikował powieść pod tytułem The Jungle (Dżungla), przedstawiającą życie emigranckiej rodziny w Chicago we wczesnych latach 1900.


  • 3 marca – niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę (589) Croatia.


  • 10 marca – w katastrofie w kopalni Courrières we Francji zginęło 1099 górników.


  • 12 marca:


    • Ferdinand Sarrien został premierem Francji.

    • José Figueroa Alcorta został prezydentem Argentyny.




  • 15 marca – została zarejestrowana brytyjska kompania Rolls-Royce Ltd., produkująca samochody i silniki lotnicze.


  • 16 marca – w trzęsieniu ziemi o magnitudzie 7,1 stopnia na Tajwanie zginęło około 1300 osób.


  • 18 marca:

    • została założona Słowacka Partia Ludowa.

    • Traian Vuia rumuński wynalazca i konstruktor odbył lot skonstruowanym przez siebie samolotem.




  • 19 marca – Ernesto Hintze Ribeiro został po raz trzeci premierem Portugalii.


  • 20 marca – niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę (593) Titania.


  • 22 marca – zwodowano niemiecki krążownik pancerny SMS Scharnhorst.


  • 27 marca – astronom August Kopff odkrył planetoidę (595) Polyxena.


  • 7 kwietnia:

    • erupcja wulkanu Wezuwiusz we Włoszech zdewastowała Neapol, zostało zabitych ponad 100 osób.

    • podpisano traktat końcowy konferencji w Algeciras, przekazujący Francji i Hiszpanii kontrolę nad Marokiem.




  • 8 kwietnia – w Królestwie Węgier utworzono Drugi rząd Sándora Wekerle.


  • 9 kwietnia – w Los Angeles miało miejsce tzw. przebudzenie przy Azusa Street, które zapoczątkowało szybki rozwój ruchu zielonoświątkowego.


  • 11 kwietnia – Zygmunt Freud wysłał pierwszy list do Carla Gustava Junga.


  • 18 kwietnia – wielkie trzęsienie ziemi w San Francisco (oszacowana magnituda 7,8), w katastrofie zginęło ok. 3 tys. osób, a 250-300 tys. mieszkańców miasta straciło dach nad głową.


  • 19 kwietnia – Pierre Curie, francuski fizyk, mąż Marii Skłodowskiej-Curie zginął przejechany przez konny wóz ciężarowy. W 1903 otrzymał wraz z żoną Nagrodę Nobla za pracę z dziedziny promieniotwórczości.


  • 22 kwietnia-2 maja – w 10.rocznicę pierwszej nowożytnej olimpiady, w Atenach zorganizowano tzw. międzyolimpiadę (udział 884 sportowców z 20 państw).


  • 25 kwietnia:

    • amerykański astronom Joel Hastings Metcalf odkrył planetoidę (599) Luisa.

    • uruchomiono komunikację tramwajową w rumuńskim mieście Oradea.




  • 30 kwietnia – założono niemiecki klub piłkarski Preußen Münster.

  • Maj:

    • powieść amerykańskiego pisarza Jacka Londona Biały Kieł została opublikowana w odcinkach w czasopiśmie „The Outing Magazine”.

    • powstał meksykański klub sportowy Chivas Guadalajara.

    • powstał portugalski klub Sporting Clube de Portugal.




  • 2 maja:

    • w Atenach zakończyła się nieoficjalna Olimpiada Letnia.

    • Konrad zu Hohenlohe-Waldenburg-Schillingsfürst został premierem Austrii.




  • 8 maja – założono meksykański klub piłkarski Chivas de Guadalajara.


  • 10 maja:

    • w petersburskim Pałacu Taurydzkim odbyło się pierwsze posiedzenie Dumy, zwołanej na mocy Manifestu październikowego.

    • Muhammad Jamalul Alam II został sułtanem Brunei.




  • 26 maja:

    • niemiecki inżynier i konstruktor August Max von Parseval odbył pierwszy lot statkiem powietrznym (sterowcem).

    • w Londynie otwarto Vauxhall Bridge.




  • 27 maja – na Bali tubylcy splądrowali rozbity na rafie koralowej chiński statek. Po odmowie zapłaty odszkodowania, Holenderzy rozpoczęli najpierw blokadę południowego wybrzeża, a 14 września interwencję zbrojną na wyspie.


  • 31 maja – anarchista Mateu Morral rzucił w Madrycie bombę w kierunku króla Hiszpanii Alfonsa XIII, zabijając 28 osób i raniąc 40. Król i jego małżonka nie odnieśli obrażeń.


  • 1 czerwca - w Finlandii wprowadzono prawo wyborcze dla kobiet.


  • 2 czerwca – w Cesarstwie Austrii utworzono rząd Maxa Vladimira Becka.


  • 6 czerwca – w Berlinie odbył się ślub pruskiego i niemieckiego księcia koronnego Wilhelma Hohenzollerna z księżniczką Meklemburgii-Schwerin Cecylią.


  • 7 czerwca – zwodowano brytyjski transatlantyk RMS Lusitania.


  • 9-10 czerwca – rozruchy w Sztokholmie, Ladugårsdgärden - 50 policjantów zostało rannych.


  • 14 czerwca – w stoczni w Bremie został zwodowany niemiecki krążownik pancerny Gneisenau.


  • 22 czerwca – w katedrze Nidarosdomen w Trondheim odbyła się koronacja Haakona VII Norweskiego i jego żony Maud. Norwegia została monarchią konstytucyjną.


  • 26 czerwca – na torze w Le Mans odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Francji.


  • 29 czerwca – w amerykańskim stanie Kolorado utworzono Park Narodowy Mesa Verde.


  • 6 lipca – odbyła się druga konwencja genewska, która m.in. zwiększa zakres ochrony rannych i chorych żołnierzy.


  • 12 lipca – rehabilitacja i powrót z dożywotniego zesłania na Diabelską Wyspę francuskiego kapitana sztabu generalnego Alfreda Dreyfusa, oskarżonego o szpiegostwo na rzecz Niemiec.


  • 21 lipca – rozwiązano I rosyjską Dumę Państwową.


  • 16 sierpnia – trzęsienie ziemi zrujnowało miasto Valparaiso w Chile.


  • 22 sierpnia – amerykańska kompania „Victor Talking Machine Company” wyprodukowała swą pierwszą komercyjną płytę gramofonową.


  • 23 sierpnia – niezdolny do opanowania rebelii w nowo powstałej Republice Kubańskiej, pierwszy prezydent Tomás Estrada Palma, zwraca się do USA z prośbą o interwencję.


  • 1 września – w celu stłumienia rewolucji rząd rosyjski powołał polowe sądy wojskowe, które skazały ma śmierć ponad 6 tys. osób.


  • 12 września – na wody kubańskie wpłynęła amerykańska eskadra w celu obrony proamerykańskiego rządu w Hawanie.


  • 13 września – lot pierwszego samolotu w Europie.


  • 18 września – cyklon tropikalny i tsunami pozbawiło życia ok. 10 tys. osób w Hongkongu.


  • 20 września – zwodowano parowiec RMS Mauretania


  • 22 września – rozruchy na tle rasowym w Atlancie w USA, co najmniej 27 osób zostaje zabitych.


  • 24 września – prezydent Theodore Roosevelt ustanawia Devils Tower jako pierwszy amerykański pomnik narodowy.


  • 30 września – James Gordon Bennett Jr. po raz pierwszy zorganizował Międzynarodowe Zawody Balonów Wolnych – Puchar Gordona Bennetta.


  • 1 października – Wielkie Księstwo Finlandii, mające autonomię w ramach Imperium Rosyjskiego, jako pierwsze na świecie wprowadziło prawo pozwalające głosować kobietom.


  • 6 października – po raz pierwszy zebrał się parlament irański – Majlis.


  • 16 października – oszust Wilhelm Voigt podszył się pod pruskiego oficera, podporządkował sobie miasto Köpenick, czym rozbawił Niemców i inne narodowości.


  • 23 października – samolotem swojej konstrukcji, Alberto Santos-Dumont przeleciał odległość 60 m.


  • 3 listopada – w Tybindze niemiecki psychiatra i neuropatolog Alois Alzheimer, podczas posiedzenia Towarzystwa Neuropsychiatrii Południowo-Zachodnich Niemiec, przedstawił przypadek nieznanej do tej pory choroby kory mózgowej, nazywanej od 1967 roku chorobą Alzheimera.


  • 5 listopada – Maria Skłodowska-Curie wygłosiła pierwszy wykład na Sorbonie.


  • 9 listopada – Theodore Roosevelt rozpoczął podróż zagraniczną do Panamy, by skontrolować postępy w budowie Kanału Panamskiego (pierwsza oficjalna podróż zagraniczna urzędującego prezydenta USA).


  • 15 listopada:

    • została odkryta kometa 97P/Metcalf-Brewington.

    • zwodowano japoński pancernik Satsuma.




  • 22 listopada – Piotr Stołypin, premier i minister spraw wewnętrznych w okresie rządów Mikołaja II Aleksandrowicza, wprowadził reformę rolną w Rosji.


  • 29 listopada – powstało włoskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne Lancia.


  • 2 grudnia – pancernik HMS Dreadnought rozpoczął swą służbę w Royal Navy (Koncepcja „All-big-gun” – same wielkie działa).


  • 3 grudnia – w Turynie założono klub piłkarski Torino FC.


  • 5 grudnia – Feliksa Kozłowska została jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa imiennie ekskomunikowana. Powstanie niezależnego od Rzymu Katolickiego Kościoła Mariawitów.


  • 6 grudnia – otwarto Dworzec Główny w Hamburgu.


  • 7 grudnia – zwodowano pancernik Schleswig-Holstein.


  • 9 grudnia – założono luksemburski klub piłkarski Fola Esch.


  • 10 grudnia – prezydent Theodore Roosevelt został nagrodzony Pokojową Nagrodą Nobla za rolę, jaką odegrał w negocjacjach pokojowych w czasie rosyjsko-japońskiej wojny (1905).


  • 14 grudnia – do służby wszedł SM U-1, pierwszy niemiecki U-Boot.


  • 24 grudnia – kanadyjski wynalazca Reginald Aubrey Fessenden nadał pierwszą transmisję radiową w USA.


  • 26 grudnia – premiera filmu pod tytułem „The Story of the Kelly Gang” – uważanego za pierwszy na świecie pełnometrażowy film.


  • 30 grudnia – w Dakce została założona indyjska Liga Muzułmańska.




  • Lee De Forest wynalazł Triodę, lampę wzmacniającą, co później umożliwiło rozwój radia, telewizji, radaru i wreszcie wywarło ogromny wpływ na rozwój komputera.

  • Po raz pierwszy od 350 lat zwołano zgromadzenie obywateli (arengo) Republiki San Marino. Przeprowadziło ono ważną reformę instytucjonalną państwa oraz przywróciło demokratyczne zasady decydowania o jego sprawach.



Urodzili się |




  • 3 stycznia:


    • Aleksiej Stachanow (ros. Алексей Григорьевич Стаханов), górnik radziecki, w 1935 roku zapoczątkował ruch współzawodnictwa pracy „Stachanowcy” (zm. 1977)


    • Roman Brandstaetter, polski pisarz, wybitny znawca Biblii (zm. 1987)




  • 11 stycznia – Albert Hofmann, szwajcarski chemik (zm. 2008)


  • 12 stycznia – Emmanuel Levinas, francuski filozof (zm. 1995)


  • 13 stycznia – Zhou Youguang (chiń. 周有光), chiński językoznawca (zm. 2017)


  • 15 stycznia – Aristotelis Onasis (gr. Αριστοτέλης Σωκράτης Ωνάσης), grecki przedsiębiorca, magnat transportu morskiego (zm. 1975)


  • 21 stycznia – Igor Moisiejew (ros. Игорь Александрович Моисеев), rosyjski tancerz i choreograf (zm. 2007)


  • 22 stycznia – Robert E. Howard, amerykański pisarz fantasy (zm. 1936)


  • 23 stycznia – Lester Horton, amerykański choreograf, tancerz i nauczyciel (zm. 1953)


  • 28 stycznia – Władysław Krygowski, polski działacz turystyczny, znawca polskich Karpat, autor przewodników górskich i książek poświęconych górom (zm. 1998)


  • 29 stycznia – Frans Hin, holenderski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1968)


  • 4 lutego – Marian Iwańciów, polski malarz i grafik (zm. 1971)


  • 6 lutego – Jadwiga Korczakowska, polska pisarka, poetka, autorka wierszy, opowiadań i książek dla dzieci (zm. 1994)


  • 7 lutego


    • Oleg Antonow (ros. Оле́г Константи́нович Анто́нов), radziecki konstruktor lotniczy (zm. 1984)


    • Puyi (trad. chin. 溥儀; upr. chin. 溥仪), ostatni cesarz Chin (zm. 1967)


    • Wanda Zawidzka-Manteuffel, polska graficzka, plakacistka, projektantka wyrobów ze szkła, ceramiki i tkanin (zm. 1994)




  • 8 lutego


    • Chester Carlson, amerykański fizyk, wynalazca kserografii (zm. 1968)


    • Maria Heliodora (Leokadia Matuszewska), polska nazaretanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1943)




  • 10 lutego – Roger Frison-Roche, francuski dziennikarz, pisarz, podróżnik i alpinista (zm. 1999)


  • 11 lutego – Yves Baudrier, francuski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1988)


  • 26 lutego – Roelof Vermeulen, holenderski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1963)


  • 1 marca - Henryk Albin Tomaszewski, polski rzeźbiarz, twórca szkła artystycznego (zm. 1993)


  • 4 marca – Karol Estreicher, polski historyk sztuki (zm. 1984)


  • 8 marca – Fritz Victor Hasselblad, szwedzki fotograf i inżynier wieloletni szef koncernu Hasselblad (zm. 1978)


  • 16 marca – Francisco Ayala, pisarz hiszpański, krytyk, socjolog (zm. 2009)


  • 18 marca – Kiejstut Żemaitis, polski hutnik, polityk, minister, rektor AGH (zm. 1973)


  • 26 marca – Emanuel Szlechter, polski autor tekstów piosenek (zm. 1943)


  • 1 kwietnia – Aleksandr Jakowlew (ros. Александр Сергеевич Яковлев), rosyjski konstruktor lotniczy (zm. 1989)


  • 6 kwietnia – Steve Anderson, amerykański lekkoatleta (zm. 1988)


  • 9 kwietnia – Natalia Tułasiewicz, polska polonistka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1945)


  • 10 kwietnia – Wacław Gabczyński, polski działacz komunistyczny, funkcjonariusz UB (zm. 1965)


  • 13 kwietnia – Samuel Beckett, irlandzki dramaturg (zm. 1989)


  • 25 kwietnia – Jacques Rambaud, francuski żeglarz, olimpijczyk


  • 28 kwietnia


    • Kurt Gödel, austriacki logik i matematyk (zm. 1978)


    • Bart Bok, holenderski astrofizyk (zm. 1983)




  • 6 maja – Stanisław Motyka, polski narciarz, taternik, olimpijczyk (zm. 1941)


  • 7 maja – Maryna Zagórska, polska tłumaczka literatury pięknej (zm. 1996)


  • 8 maja – Roberto Rossellini, włoski reżyser i scenarzysta filmowy oraz telewizyjny (zm. 1977)


  • 12 maja – Marian Jachimowicz, polski poeta, tłumacz i malarz (zm. 1999)


  • 3 czerwca – Josephine Baker, tancerka, aktorka i piosenkarka francuska pochodzenia afroamerykańskiego (zm. 1975)


  • 4 czerwca – Tadeusz Wacław Korzybski, polski biochemik (zm. 2002)


  • 6 czerwca – Paolo Stoppa, włoski aktor teatralny i filmowy (zm. 1988)


  • 17 czerwca – Feliks Gross, polski socjolog (zm. 2006)


  • 22 czerwca – Billy Wilder, amerykański scenarzysta, reżyser i producent (zm. 2002)


  • 23 czerwca – Wolfgang Koeppen, niemiecki pisarz (zm. 1996)


  • 28 czerwca – Maria Göppert-Mayer, amerykańska fizyczka pochodzenia niemieckiego, laureatka Nagrody Nobla (zm. 1972)


  • 2 lipca – Hans Bethe, fizyk amerykański pochodzenia niemieckiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2005)


  • 3 lipca – John O. Groh, członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 1975)


  • 4 lipca – Vero C. Wynne-Edwards, brytyjski przyrodnik (zm. 1997)


  • 5 lipca – Maria Piskorska, polska działaczka niepodległościowa, harcmistrzyni, nauczycielka (zm. 1980)


  • 8 lipca – Philip Johnson, amerykański architekt (zm. 2005)


  • 10 lipca – Adam Niedoba, polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny związany z Wisłą i Śląskiem Cieszyńskim (zm. 1972)


  • 17 lipca – Wołodymyr Pryjma, greckokatolicki kantor, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1941)


  • 23 lipca – Vladimir Prelog, chorwacki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)


  • 26 lipca – Irena Iłłakowiczowa, polska podporucznik Narodowych Sił Zbrojnych, agentka wywiadu (zm. 1943)


  • 27 lipca


    • Stefan Długołęcki, polski żołnierz (zm. 1948)


    • Jerzy Giedroyc, polski publicysta i redaktor, twórca paryskiej „Kultury” i Instytutu Literackiego w Paryżu (zm. 2000)


    • Maria Pilar Izquierdo Albero, hiszpańska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1945)




  • 28 lipca – David Littmann, amerykański kardiolog, konstruktor współczesnego stetoskopu (zm. 1981)


  • 10 sierpnia – Władysław Pawelec, twórca Mexicany (zm. 2007)


  • 16 sierpnia


    • Franciszek Józef II, książę Liechtensteinu (zm. 1989)


    • Edward Ochab, komunistyczny działacz społeczny i polityczny w okresie PRL (zm. 1989)




  • 30 sierpnia – Jerzy Broński, polski żołnierz (zm. 1948)


  • 1 września – Joaquín Balaguer, prezydent Dominikany (zm. 2002)


  • 8 września – Andriej Kirilenko (ros. Андре́й Па́влович Кириле́нко), radziecki polityk (zm. 1990)


  • 11 września – Antoni Bohdziewicz, polski reżyser filmowy, pedagog (zm. 1970)


  • 25 września – Dmitrij Szostakowicz (ros. Дмитрий Дмитриевич Шостакович), kompozytor rosyjski (zm. 1975)


  • 29 września – Edward Grzymała, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)


  • 11 października – Jan Gałęski, polski działacz komunistyczny i funkcjonariusz UB (zm. 1973)


  • 12 października – Rajmund Stefan Bou Pascual, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)


  • 17 października – Adolf Berman, polski i izraelski polityk (zm. 1978)


  • 23 października – Antoni Kenar, polski rzeźbiarz, pedagog, dyrektor Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem (zm. 1959)


  • 1 listopada – Fidelis Chojnacki, polski kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)


  • 2 listopada – Luchino Visconti, włoski reżyser teatralny, filmowy i operowy oraz pisarz (zm. 1976)


  • 17 listopada – Sōichirō Honda (jap. 本田宗一郎), japoński inżynier i przemysłowiec, założyciel Honda Motor Company (zm. 1991)


  • 15 listopada – Ola Lilith, polsko-amerykańska piosenkarka i aktorka (zm. 1980)


  • 22 listopada – Henri Bachet, francuski żeglarz, olimpijczyk (zm. ?)


  • 26 listopada – Wilhelm Törsleff, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1998)


  • 2 grudnia – Daniel Dajani, albański jezuita, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1946)


  • 9 grudnia – Grace Hopper, amerykańska pionierka informatyki (zm. 1992)


  • 17 grudnia – Florian Zając, polski duchowny katolicki, kapelan AK, działacz antykomunistyczny (zm. 1980)


  • 24 grudnia


    • Paul Bromme, niemiecki polityk (zm. 1975)


    • Joseph Höffner – kardynał i arcybiskup Kolonii (zm. 1987)




  • 25 grudnia – Ernst Ruska – fizyk niemiecki (zm. 1988)


data dzienna nieznana:




  • Karl F. Klein, urodzony w Niemczech członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 2001)


  • István Zamkovszky, węgierski taternik, przewodnik tatrzański i fotograf (zm. 1961)



Zmarli |




  • 13 stycznia – Aleksandr Popow (ros. Александр Степанович Попов), rosyjski fizyk (ur. 1859)


  • 19 stycznia – Bartolomé Mitre, argentyński polityk, prezydent Argentyny (ur. 1821)


  • 20 stycznia:


    • Maria Krystyna od Niepokalanego Poczęcia, włsoka zakonnica, założycielka Wynagrodzicielek Jezusa Sakramentalnego, święta katolicka (ur. 1856)


    • Marcelo Spínola y Maestre, arcybiskup Sewilli, kardynał, błogosławiony katolicki (ur. 1835)




  • 8 lutego – Józefina Gabriela Bonino, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Świętej Rodziny z Savigliano, błogosławiona katolicka (ur. 1843)


  • 23 lutego – Maximilian Nitze, niemiecki lekarz urolog, wynalazca cystoskopu (ur. 1848)


  • 25 lutego – Anton Areński (ros. Анто́н Степа́нович Аре́нский), rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (ur. 1861)


  • 19 kwietnia – Pierre Curie, fizyk francuski (ur. 1859)


  • 23 maja – Henrik Ibsen, dramaturg norweski (ur. 1828)


  • 6 czerwca – Karl Jurzyca, niemiecki taternik, alpinista i działacz turystyczny


  • 14 czerwca – Egyed Berzeviczy, węgierski właściciel ziemski oraz propagator tatrzańskiej turystyki pieszej (ur. 1835)


  • 1 lipca – Manuel García, hiszpański śpiewak operowy i nauczyciel muzyki, prekursor laryngoskopii (ur. 1805)


  • 15 lipca – William Painter, amerykański wynalazca pochodzenia irlandzkiego (ur. 1838)


  • 23 lipca – Gentarō Kodama (jap. 兒玉源太郎), japoński generał, gubernator generalny Tajwanu (ur. 1852)


  • 14 sierpnia – Daniel Wesson, amerykański wynalazca i konstruktor broni strzeleckiej (ur. 1825)


  • 16 sierpnia – Petra od św. Józefa, założycielka Instytutu Sióstr Matek Opuszczonych, błogosławiona katolicka (ur. 1845)


  • 19 sierpnia – Ezechiel Moreno, hiszpański augustianin, misjonarz, biskup, święty katolicki (ur. 1848)


  • 24 sierpnia – Hieronim Łopaciński, polski językoznawca i etnograf, historyk Lublina (ur. 1860)


  • 5 września – Ludwig Boltzmann, fizyk austriacki (ur. 1844)


  • 13 września – Albrecht Hohenzollern, książę pruski z dynastii Hohenzollernów (ur. 1837)


  • 22 października – Paul Cézanne, malarz francuski (ur. 1839)


  • 26 października – Jan Dzierżon, górnośląski pszczelarz, ksiądz i uczony (ur. 1811)


  • 27 października – Włodzimierz Spasowicz, polski działacz społeczny, krytyk literacki, publicysta i prawnik w Rosji (ur. 1829)


  • 9 listopada:


    • Dorothea Beale, angielska nauczycielka, feministka i działaczka oświatowa (ur. 1831)


    • Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej, francuska karmelitanka, święta katolicka (ur. 1880)




  • 11 listopada – Theodor Vogt, niemiecko-austriacki profesor pedagogiki (ur. 1835)


  • 22 grudnia – Stanisław Kramsztyk, polski naukowiec, fizyk, matematyk, przyrodnik, pedagog (ur. 1841)



Nagrody Nobla |




  • z fizyki – sir Joseph John Thomson


  • z chemii – Henri Moissan


  • z medycyny – Camillo Golgi, Santiago Ramón y Cajal


  • z literatury – Giosuè Carducci


  • nagroda pokojowa – Theodore Roosevelt



Święta ruchome |




  • Tłusty czwartek: 22 lutego


  • Ostatki: 27 lutego


  • Popielec: 28 lutego


  • Niedziela Palmowa: 8 kwietnia


  • Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 8 kwietnia


  • Wielki Czwartek: 12 kwietnia


  • Wielki Piątek: 13 kwietnia


  • Wielka Sobota: 14 kwietnia


  • Wielkanoc: 15 kwietnia


  • Poniedziałek Wielkanocny: 16 kwietnia


  • Wniebowstąpienie Pańskie: 24 maja


  • Zesłanie Ducha Świętego: 3 czerwca


  • Boże Ciało: 14 czerwca











Popular posts from this blog

List directoties down one level, excluding some named directories and files

list processes belonging to a network namespace

list systemd RuntimeDirectory mounts