Cfrtjryk

Rok 1915 ogłoszono |

• Rokiem Świętym Jakubowym

Wydarzenia w Polsce |

• 
  12 stycznia – utworzenie Legionu Puławskiego, oddziału polskiego w armii rosyjskiej.


• 
  24 stycznia – I wojna światowa: II Brygada Legionów Polskich pokonała Rosjan w bitwie pod Rafajłową.


• 
  25 stycznia – I wojna światowa: Austriacy rozbili rosyjską kawalerię w bitwie pod Lutowiskami.


• 
  5 lutego – premiera filmu Zaczarowane koło.


• 
  7 lutego – I wojna światowa: rozpoczęła się Bitwa nad jeziorami mazurskimi.


• 
  17 lutego – zainaugurowała działalność Filharmonia Łódzka.


• 
  18 lutego – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa przasnyska.


• 
  23 marca – I wojna światowa: kapitulacja Twierdzy Przemyśl. Forty zostają wysadzone w powietrze przez austriacką załogę twierdzy.


• 
  26 marca – I wojna światowa: zakończyła się niemiecko-rosyjska bitwa przasnyska.


• 
  20 kwietnia – I wojna światowa: Białystok został zbombardowany przez niemieckie samoloty i sterowce, zginęło 13 osób, 34 zostały ranne.


• 
  26 kwietnia – Jasna Góra została ustanowiona enklawą pod okupacją austro-węgierską.


• 
  2 maja – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Gorlicami zwana „Małym Verdun”. Niemcy i Austriacy przełamali front rosyjski.


• 
  16 maja – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Konarami.


• 
  17 maja – I wojna światowa: Niemcy powstrzymali kontrnatarcie Rosjan pod Jarosławiem.


• 
  22 maja – I wojna światowa: Austriacy odzyskali Lwów.


• 
  31 maja – I wojna światowa: między Bolimowem a Sochaczewem wojska niemieckie użyły 264 tony ciekłego chloru, wypuszczonego z 12 tysięcy butli rozmieszczonych przed linią okopów rosyjskich. Ilość ta ponad dwukrotnie przewyższała ilość gazu użytą podczas ataku gazowego przeprowadzonego w kwietniu 1915 pod Ypres. W ciągu kilkunastu minut zginęło kilka tysięcy rosyjskich żołnierzy (dokładna liczba jest nie do ustalenia).


• Czerwiec-lipiec – I wojna światowa: atak na Warszawę.


• 
  3 czerwca – I wojna światowa: zakończyło się trzecie oblężenie Twierdzy Przemyśl. Do miasta weszły wojska bawarskie i austro-węgierska 4. dywizja kawalerii. Rosjanie wycofując się wysadzili mosty na Sanie.


• 
  13 czerwca – I wojna światowa: starcie Legionów Polskich z Rosjanami pod Rokitną. 2 szwadron ułanów II Brygady Legionów pod dowództwem rotmistrza Zbigniewa Dunina-Wąsowicza przypuścił szarżę na rosyjskie pozycje pod wsią Rokitna.


• 
  16 czerwca – Niemcy utworzyli Administrację Cywilną Polski po lewej stronie Wisły z siedzibą w Kaliszu.


• 
  1 lipca – Zawiercie uzyskało prawa miejskie.


• 
  13 lipca – I wojna światowa: rozpoczęła się II bitwa przasnyska.


• 
  14 lipca – I wojna światowa: wojska niemieckie odniosły zwycięstwo nad wojskami rosyjskimi w II bitwie przasnyskiej.


• 
  16 lipca – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austriackich nad rosyjskimi w bitwie pod Tuliłowem.


• 
  27 lipca – w Warszawie utworzono Straż Obywatelską.


• 
  30 lipca:
  
  
  
  • I wojna światowa: wojska Austro-Węgier zajęły Lublin.
  
  
  • uruchomiono Mławską Kolej Dojazdową.
  
  
  
  


• 
  3 sierpnia – zakończyła się bitwa pod Jastkowem
  


• 
  5 sierpnia – I wojna światowa: wojska niemieckie wkroczyły do Warszawy.


• 
  8 sierpnia – aresztowano w Nowym Targu Lenina.


• 
  11 sierpnia – I wojna światowa: w wyniku bitwy o Pruszków Niemcy zajęli miasto.


• 
  13 sierpnia – I wojna światowa: Niemcy zajęli Białystok.


• 
  20 sierpnia – I wojna światowa: podpisanie kapitulacji przed Niemcami przez rosyjską załogę Twierdzy Modlin i Fortu Zakroczym.


• 
  21 sierpnia – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Raśną.


• 
  24 sierpnia:
  
  
  
  • Niemcy w Warszawie utworzyli Generalne Gubernatorstwo.
  
  
  • I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austriackich nad rosyjskimi w bitwie pod Raśną.
  
  
  
  


• 
  18 września – I wojna światowa: Niemcy wkroczyli do Wilna.


• Październik – Narodowa Demokracja utworzyła Międzypartyjne Koło Polityczne.


• 
  5 października – premiera filmu Żona.


• 
  2 listopada – niemiecki generał gubernator Hans Hartwig von Beseler nadał tymczasowe statuty uczelniom warszawskim.


• 
  15 listopada – ponowne otwarcie Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej.


• 
  1 grudnia – pod obeliskiem wzniesionym na wzgórzu Kaim pod Wieliczką, dla uczczenia odparcia wojsk rosyjskich, odbyła się uroczystość w rocznicę tego wydarzenia.


• 
  5 grudnia – powstało Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.


• 
  14 grudnia – ustalono podział ziem polskich na okupację niemiecką i austriacką.

Wydarzenia na świecie |

• 
  1 stycznia – I wojna światowa: 547 osób zginęło w wyniku zatopienia brytyjskiego okrętu HMS Formidable u wybrzeży hrabstwa Dorset (w pobliżu Lyme Regis), przez niemiecki okręt podwodny U-24.


• 
  7 stycznia – włoskie Ministerstwo Wojny utworzyło Wojskowy Korpus Lotniczy (wł. Corpo Aeronautico Militare), poprzednika przyszłej Regia Aeronautica.


• 
  8 stycznia – w miejscowości Vevey w Szwajcarii utworzono Polski Komitet Ratunkowy. Weszli do niego I. Paderewski, H. Sienkiewicz, A. Osuchowski, W. Mickiewicz i S. Askenazy. Celem komitetu było organizowanie pomocy materialnej i politycznej dla Polski w okresie trwania wojny.


• 
  12 stycznia:
  
  
  
  • 
    Kongres Stanów Zjednoczonych wydał ustawę powołującą do życia „Park Narodowy Gór Skalistych”.
  
  
  • 
    Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych odrzuciła propozycję przyznania kobietom prawa wyborczego.
  
  
  
  


• 
  13 stycznia – trzęsienie ziemi (6,8° w skali Richtera) w miejscowości Avezzano w regionie Abruzzów we Włoszech, zginęło ok. 29 tys. osób.


• 
  17 stycznia – pierwsi ochotnicy do armii polskiej we Francji wyruszyli z Brazylii pod komendą sierżanta Kazimierza Warchałowskiego.


• 
  18 stycznia:
  
  
  
  • 
    I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Kirlibabą.
  
  
  • I wojna światowa: zwycięstwo Niemców nad Brytyjczykami w bitwie pod Jassin (dzisiejsza Kenia).
  
  
  • 
    Japonia potajemnie przekazała Chinom listę 21 żądań, które zmierzały do stworzenia tam japońskiego protektoratu.
  
  
  
  


• 
  19 stycznia:
  
  
  
  • francuski inżynier Georges Claude opatentował lampę neonową, używaną później powszechnie w reklamie.
  
  
  • I wojna światowa: Niemieckie sterowce zbombardowały miasta Great Yarmouth i King’s Lynn w Wielkiej Brytanii, zabijając więcej niż 20 osób.
  
  
  
  


• 
  21 stycznia – w Detroit w stanie Michigan została założona organizacja o zasięgu międzynarodowym „Kiwanis International”, której celem jest poprawa warunków życia dzieci i młodzieży.


• 
  22 stycznia:
  
  
  
  • 
    I wojna światowa: zakończyła się bitwa pod Kirlibabą.
  
  
  • ponad 600 osób zginęło w wyniku runięcia pociągu w przepaść pod Guadalajarą w Meksyku.
  
  
  
  


• 
  24 stycznia – I wojna światowa: zwycięstwo Brytyjczyków nad flotą niemiecką w bitwie morskiej pod Dogger Bank.


• 
  26 stycznia – w Kolorado utworzono Park Narodowy Gór Skalistych.


• 
  28 stycznia – Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych (ang. United States Coast Guard, USCG), powstała w 1790 roku, ustawą Kongresu Stanów Zjednoczonych zostaje przyłączona do amerykańskich sił zbrojnych.


• 
  31 stycznia:
  
  
  
  • I wojna światowa: Niemcy zastosowali broń chemiczną (chlor) przeciwko Rosjanom.
  
  
  • w Niemczech wprowadzono racjonowanie sprzedaży chleba i mąki.
  
  
  
  


• luty-październik – nalot szarańczy w Wielkiej Syrii (dzisiejsze Palestyna, Liban, Syria).


• 
  4 lutego – I wojna światowa: Niemcy ogłaszają blokadę wód wokół Anglii i Irlandii.


• 
  8 lutego – w Los Angeles odbyła się premiera kontrowersyjnego filmu wyreżyserowanego przez D.W. Griffitha pod tytułem Narodziny narodu (ang. The Birth of a Nation).


• 
  9 lutego – Kanał Sueski został zamknięty dla statków państw neutralnych.


• 
  11 lutego – I wojna światowa: pierwsi żołnierze kanadyjscy dotarli do Francji.


• 
  12 lutego – w Waszyngtonie położono kamień węgielny pod Pomnik Lincolna.


• 
  18 lutego – odwołano Letnie Igrzyska Olimpijskie 1916 w Berlinie.


• 
  19 lutego – I wojna światowa: na rozkaz Winstona Churchilla rozpoczęła się tragiczna w skutkach próba przełamania blokady dardanelskiej przez floty brytyjską i francuską.


• 
  20 lutego – w San Francisco rozpoczęła się Wystawa Światowa.


• 
  26 lutego – pierwsze bojowe wykorzystanie miotaczy ognia przez niemiecki 3 pułk zwiadowczy gwardii na froncie zachodnim, w Malancourt.


• 
  3 marca:
  
  
  
  • w USA utworzono komitet doradczy do spraw aeronautyki (NACA), będący poprzednikiem NASA.
  
  
  • amerykańska premiera niemego filmu pt. Narodziny narodu – reżyseria D.W. Griffith.
  
  
  
  


• 
  10 marca – Dimitrios Gunaris został premierem Grecji.


• 
  14 marca:
  
  
  
  • I wojna światowa: ścigany od czasu bitwy pod Falklandami 8 grudnia 1914 roku niemiecki krążownik SMS Dresden został przechwycony przez krążowniki brytyjskie i zmuszony do samozatopienia koło chilijskiego archipelagu Juan Fernández.
  
  
  • Wielka Brytania, Francja i Rosja uzgodniły że w razie zwycięstwa, Konstantynopol i cieśnina Bosfor przejdą pod władanie Rosji (porozumienie to jest później anulowane ze względu na rewolucję w Rosji).
  
  
  
  


• 
  18 marca:
  
  
  
  • I wojna światowa: zwycięstwo Turków nad flotą brytyjsko-francuską w bitwie morskiej w Cieśninie Dardanelskiej.
  
  
  • I wojna światowa: na Morzu Północnym brytyjski HMS Dreadnought jako jedyny pancernik w historii staranował i zatopił okręt podwodny (niemiecki U-29).
  
  
  
  


• 
  19 marca – po raz pierwszy sfotografowano Plutona, który jednak nie został rozpoznany jako planeta.


• 
  20 marca – kataloński astronom Josep Comas Solá odkrył planetoidę (804) Hispania.


• 
  25 marca – w odległości około 2 km od portu Honolulu na Hawajach zatonął w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach amerykański okręt F-4 z 21 członkami załogi.


• 
  27 marca – Mary Mallon, irlandzka służąca, nosicielka duru brzusznego została w USA poddana dożywotniej kwarantannie.


• 
  28 marca – zostaje odprawiona uroczysta msza przez arcybiskupa Johna Irelanda w nowokonsekrowanej katedrze kościoła rzymskokatolickiego, pod wezwaniem św. Pawła z Tarsu, w stolicy stanu Minnesota Saint Paul.


• 
  10 kwietnia – w ratuszu w szwajcarskiej Lozannie podpisano dokumenty o przeniesieniu tam z Paryża siedziby MKOl i ustanowieniu dla niego zaplecza archiwalnego.


• 
  11 kwietnia – premiera filmu niemego Włóczęga Charlie Chaplina.


• 
  13 kwietnia – Rewolucja meksykańska: Oddziały generała Pancho Villa zaatakowały oddziały Álvaro Obregóna. Atak ten nie powiódł się jednak ze względu na użycie przez obrońców drutu kolczastego i karabinów maszynowych.


• 
  22 kwietnia – I wojna światowa: Pod Ypres stoczono bitwę pomiędzy wojskami francuskimi i niemieckimi. Niemcy po raz drugi w czasach nowożytnych użyli gazów bojowych (ciekły chlor). Pierwszy raz armia niemiecka użyła broni chemicznej na froncie wschodnim, na linii rzek Bzura i Rawka, 31 grudnia 1914, pod Bolimowem (w 1241 w Bitwie pod Legnicą po raz pierwszy Chińczycy służący w armii mongolskiej użyli broni chemicznej).


• 
  24 kwietnia – w Imperium Osmańskim aresztowano setki przedstawicieli inteligencji ormiańskiej. Ormianie datę tę uważają za początek rzezi Ormian.


• 
  25 kwietnia:
  
  
  
  • I wojna światowa: desant brytyjski wraz z oddziałami Australian and New Zealand Army Corps (ANZAC) wylądował na tureckim półwyspie Gallipoli.
  
  
  • wielki pożar w stolicy Islandii, Reykjavíku.
  
  
  
  


• 
  26 kwietnia – podpisany został traktat londyński, tajny układ sojuszniczy między Włochami a ententą.


• 
  27 kwietnia – I wojna światowa: francuski krążownik pancerny Léon Gambetta został zatopiony na Morzu Jońskim przez austro-węgierski okręt podwodny U-5; zginęły 684 spośród liczącej 821 osób załogi.


• 
  29 kwietnia – antywłoskie powstanie w Libii: zwycięstwo powstańców w bitwie przy oazie Ghardabija.


• 
  30 kwietnia:
  
  
  
  • zatonął australijski okręt podwodny HMAS AE2 na Morzu Marmara.
  
  
  • zbudowano 800-metrowy most na rz.Eufrat.
  
  
  
  


• 
  3 maja:
  
  
  
  • I wojna światowa: Włochy zerwały Trójprzymierze z Niemcami i Austro-Węgrami.
  
  
  • I wojna światowa: bitwa pod Gorlicami (Niemcy i Austro-Węgry przełamały front rosyjski)
  
  
  
  


• 
  5 maja:
  
  
  
  • I wojna światowa: Artyleria turecka rozpoczęła ostrzał zatoki Anzac na półwyspie Gallipoli.
  
  
  • w Wiedniu została powołana emigracyjna Ogólna Rada Ukraińska.
  
  
  
  


• 
  7 maja – I wojna światowa: Niemiecki U-Boot U-20 zatopił brytyjski parowiec transatlantycki RMS Lusitania, zginęło 1198 osób, ocalały 764.


• 
  9 maja:
  
  
  
  • I wojna światowa: Niemcy i Francuzi walczyli w drugiej bitwie o Artois - bitwa została nierozstrzygnięta, zginęło około 176 tys. żołnierzy.
  
  
  • I wojna światowa: w bitwie pod Arras polski Legion Bajończyków zdobył z dużymi stratami bronione przez Niemców wzgórze.
  
  
  
  


• 
  16 maja – zabójstwo premiera Portugalii P. Chagasa.


• 
  17 maja:
  
  
  
  • w Wielkiej Brytanii era większościowych rządów Partii Liberalnej zakończyła się, gdy premier Herbert Henry Asquith sformował koalicję wszystkich partii.
  
  
  • José de Castro został premierem Portugalii.
  
  
  
  


• 
  22 maja:
  
  
  
  • Austriacy odzyskali Lwów (zajęty przez Rosjan 3 września 1914).
  
  
  • 227 osób zginęło, 246 zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów w Szkocji.
  
  
  • 
    erupcja wulkanu Lassen Peak w paśmie Gór Kaskadowych w Kalifornii.
  
  
  
  


• 
  23 maja – I wojna światowa: Włosi podjęli działania zbrojne przeciw Austro-Węgrom.


• 
  23-24 maja – atak austriacki pomiędzy Wenecją a miastem Barletta.


• 
  25 maja:
  
  
  
  • 
    I wojna światowa: zakończyła się nierozstrzygnięta II bitwa pod Ypres.
  
  
  • w Wielkiej Brytanii powstał Drugi rząd Herberta Henry’ego Asquitha.
  
  
  
  


• 
  27 maja – I wojna światowa: w angielskim porcie Sheerness eksplodował używany w czasie wojny jako stawiacz min statek pasażerski HMS Princess Irene; zginęły 352 osoby.


• 
  29 maja – Teófilo Braga został prezydentem Portugalii.


• Maj – początek 10-miesięcznych zmagań włosko-austriackich pod Isonzo.


• 
  2 czerwca – I wojna światowa: rozpoczęła się blokada wybrzeży Azji Mniejszej przez flotę Wielkiej Brytanii.


• 
  3 czerwca – Rewolucja meksykańska: oddziały Álvaro Obregóna i Pancho Villi starły się w mieście León. We frontalnym ataku Obregón stracił prawe ramię, ale zdecydowanie pokonał oddziały Pancho Villi.


• 
  5 czerwca:
  
  
  
  • początek austriacko-włoskich potyczek w rejonie miasta Gorycja.
  
  
  • 
    Dania wprowadziła poprawkę do konstytucji, gwarantującą kobietom prawo do głosowania.
  
  
  
  


• 
  7 czerwca – Rosja i Republika Chińska podpisały w Kiachcie porozumienie przyznające autonomię Mongolii Zewnętrznej.


• 
  9 czerwca – sekretarz stanu William Jennings Bryan rezygnuje ze stanowiska ze względu na różnice poglądów dotyczącą postępowania USA w sprawie zatopienia RMS Lusitania.


• 
  10 czerwca – I wojna światowa: Wielka Brytania opanowała niemiecką kolonię Kamerun.


• 
  15 czerwca – we Włoszech założono zgromadzenie zakonne paulistek.


• 
  16 czerwca – powstał Instytut Brytyjskich Kobiet (ang. British Women’s Institute).


• 
  17 czerwca – francuski minister wojny podjął decyzję o wyposażeniu żołnierzy w hełmy.


• 
  23 czerwca:
  
  
  
  • deklaracja papieża Benedykta XV o neutralności Watykanu.
  
  
  • I wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa nad Isonzo.
  
  
  
  


• 
  1 lipca – I wojna światowa: Rozpoczęła się niemiecka ofensywa na Litwę, Kurlandię i dawne Królestwo Polskie.


• 
  2 lipca – I wojna światowa: rozpoczął się rosyjski rajd na Gotlandię.


• 
  7 lipca – w pobliżu miejscowości Queenston w prowincji Ontario w Kanadzie doszło do katastrofy tramwajowej, zginęło 15 osób.


• 
  24 lipca – parowiec Eastland, wywrócił się do góry dnem w centrum Chicago, 845 osób poniosło śmierć.


• 
  28 lipca – Stany Zjednoczone zajęły Haiti.


• 
  30 lipca – po raz pierwszy na polu walki zastosowano współczesny miotacz ognia.


• 
  5-23 sierpnia – huragany przechodzące przez Galveston i Nowy Orlean zabił 275 osób.


• 
  6-21 sierpnia – I wojna światowa: ofensywa sierpniowa, której celem było zdobycie kontroli nad półwyspem Gallipoli. Siły tureckie odparły atak, straty Imperium Brytyjskiego to ponad 20 tys. zabitych - straty Turków to około 12 tys. zabitych.


• 
  12 sierpnia – I wojna światowa: brytyjski bombowiec Short Type 184 przeprowadził pierwszy w historii atak torpedowy z powietrza, zatapiając turecki statek na Morzu Egejskim.


• 
  16 sierpnia – Ententa obiecała Królestwu Serbii w razie zwycięstwa nad Państwami Centralnymi przyłączenie znacznej części Bałkanów, m.in. Bośni i Hercegowiny, Slawonii i części Dalmacji.


• 
  19 sierpnia:
  
  
  
  • I wojna światowa: zwycięstwo floty rosyjskiej nad niemiecką w bitwie w Zatoce Ryskiej.
  
  
  • I wojna światowa: Niemiecki okręt podwodny storpedował brytyjski parowiec „Arabic”.
  
  
  
  


• 
  6 września – prototyp czołgu był testowany po raz pierwszy przez Brytyjczyków. Z angielskiej taśmy montażowej zjechał pierwszy na świecie prototyp czołgu. Mały Wiluś (Little Willie), ważył 14 ton i jeździł z maksymalną prędkością niewiele większą niż 3 km/h. Napędzał go silnik o pojemności 13 litrów i mocy 105 KM.


• 
  11 września – największa kompania kolejowa w USA - „Pennsylvania Railroad” - rozpoczęła elektryfikację swych linii.


• 
  22 września – I wojna światowa: Francuzi rozpoczęli ofensywę w Szampanii.


• 
  6 października – I wojna światowa: rozpoczęła się ofensywa austriacka w Serbii.


• 
  9 października – I wojna światowa: zajęcie Belgradu przez Niemców.


• 
  12 października – I wojna światowa: brytyjska pielęgniarka Edith Cavell została rozstrzelana przez Niemców za pomaganie rannym żołnierzom Ententy w ucieczce z Belgii.


• 
  14 października – I wojna światowa: Bułgaria przystąpiła do wojny po stronie państw centralnych.


• 
  15 października – I wojna światowa: armia austro-węgierska i bułgarska wkroczyły na terytorium Królestwa Serbii. Pierwsza Armia Serbska wycofała się w stronę Grecji.


• 
  19 października – Stany Zjednoczone uznały rząd Venustiano Carranza w Meksyku – de facto (nie de iure aż do 1917).


• 
  23 października – I wojna światowa: brytyjski okręt podwodny zatopił na Bałtyku niemiecki krążownik pancerny SMS Printz Adalbert z 672-osobową załogą.


• 
  27 października – William Morris Hughes został siódmym premierem Australii.


• 
  28 października – ograniczenie sprzedaży wyrobów mięsnych w Niemczech (tylko 4 dni w tygodniu).


• Listopad – rozpoczęły się negocjacje nad tajnym porozumieniem między Wielką Brytanią i Francją – Umowa Sykes-Picot – odnoszący się do podziału Bliskiego Wschodu na strefy wpływów po zakończeniu wojny. Układ został podpisany 6 maja 1916 roku.


• 
  6 listopada – Hubert Loutsch został premierem Luksemburga.


• 
  9 listopada – I wojna światowa: niemiecki okręt podwodny U-35 zatopił u wybrzeży Grecji amerykański statek pasażerski SS Californian, znany z nieudzielenia pomocy tonącemu Titanicowi.


• 
  14 listopada – w Europie o godzinie 22:30 – rzekomo żołnierze z różnych państw walczących w pierwszej wojnie światowej doświadczyli wizji ukazujących im własną śmierć. Jeden z odcinków serialu telewizyjnego pod tytułem „Jeden krok za” (ang. One Step Beyond 1959-1961) ABC oparty był na tym rzekomym wydarzeniu.


• 
  19 listopada – zatonął jednokominowy parowiec SS Californian
  


• 
  20 listopada – w Chinach została przywrócona monarchia.


• 
  25 listopada – Albert Einstein sformułował „Ogólną teorię względności”. Teoria ta została opublikowana w roku 1916.


• 
  29 listopada – Afonso Costa został po raz drugi premierem Portugalii.


• Grudzień – I wojna światowa: Austria zajęła Serbię.


• 
  4 grudnia – papież Benedykt XV utworzył Archidiecezję Winnipeg w Kanadzie.


• 
  12 grudnia:
  
  
  
  • chiński generał i polityk Yuan Shikai ogłosił się cesarzem.
  
  
  • w Niemczech został wybudowany pierwszy w całości metalowy samolot (Junkers J 1).
  
  
  
  


• 
  20 grudnia – I wojna światowa: ostatnie oddziały australijskie ewakuowały się spod Gallipoli.


• 
  25 grudnia – założono portugalski klub piłkarski Varzim SC.


• 
  26 grudnia:
  
  
  
  • militarna rada tajnej organizacji irlandzkiej (ang. Irish Republican Brotherhood) wyznacza dzień, niedzielę wielkanocną roku 1916, za dzień rozpoczęcia powstania narodowego.
  
  
  • I wojna światowa: zwycięstwo floty brytyjsko-belgijskiej nad niemiecką w bitwie na Jeziorze Tanganika.
  
  
  
  


• 
  30 grudnia:
  
  
  
  • krążownik pancerny HMS Natal zatonął w wyniku wewnętrznej eksplozji w szkockiej zatoce Cromarty Firth; zginęło od 390 do 421 osób.
  
  
  • I wojna światowa: u wybrzeży Krety po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-38 zatonął brytyjski statek pasażerski SS Persia; zginęły 343 osoby.
  
  
  
  

• 
  Alfred Wegener niemiecki geofizyk opublikował teorię wędrówki kontynentów, znaną również jako Teoria Wegenera.


• 
  Lord Beaverbrook kupił gazetę Daily Express.


• W USA – Gil Anderson samochodem marki Stutz, ustanowił rekord prędkości – 165,1 km/h (102,6 mph).


• W Detroit, w stanie Michigan pojawił się pierwszy znak drogowy – nakaz zatrzymania (znak Stop).


• Kobiety w Danii i Islandii uzyskały prawa wyborcze.


• W Niemczech Franz Kafka opublikował nowelę Przemiana (niem. Die Verwandlung).

Urodzili się |

• 
  4 stycznia – Tytus Karpowicz, polski pisarz dla dzieci i młodzieży, autor książek o tematyce przyrodniczo-podróżniczej (zm. 2009)


• 
  12 stycznia – Joseph-Aurèle Plourde, kanadyjski duchowny katolicki (zm. 2013)


• 
  15 stycznia - Dyzma Gałaj, polski socjolog, polityk, marszałek Sejmu PRL (zm. 2000)


• 
  16 stycznia
  
  
  
  • 
    Karl Maramorosch, amerykański wirusolog, entomolog i fitopatolog (zm. 2016)
  
  
  • 
    Jan Staszel, taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier poligraf (zm. 2003)
  
  
  
  


• 
  17 stycznia:
  
  
  
  • 
    Jan Antonin Bajewski, polski franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1941)
  
  
  • 
    Antonina Mijal, polska lekarka, działaczka społeczna, żołnierz Armii Krajowej, pierwsza żona Władysława Bartoszewskiego (zm. 1986)
  
  
  
  


• 
  18 stycznia – Kazimierz Wichniarz, polski aktor (zm. 1995)


• 
  20 stycznia
  
  
  
  • 
    Stefan Mustafa Abramowicz, polski ułan pochodzenia tatarskiego, uczestnik II wojny światowej, porucznik WP w stanie spoczynku (zm. 2018)
  
  
  • 
    Kurt Wilhelm Marek, pisarz i dziennikarz niemiecki (zm. 1972)
  
  
  
  


• 
  23 stycznia – Arthur Lewis, ekonomista brytyjski, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)


• 
  24 stycznia – Robert Motherwell, amerykański malarz (zm. 1991)


• 
  25 stycznia – Zofia Stachurska, polska śpiewaczka klasyczna (zm. 1980)


• 
  26 stycznia – Zdzisława Wójcik, polska geobotaniczka, działaczka społeczna, nauczycielka i instruktorka harcerska (zm. 2018)


• 
  30 stycznia – Joachim Peiper, starszy oficer SS i Waffen-SS (zm. 1976)


• 
  30 stycznia – John Profumo, polityk brytyjski (zm. 2006)


• 
  31 stycznia – Thomas Merton, amerykański pisarz, poeta, trapista (zm. 1968)


• 
  1 lutego
  
  
  
  • 
    Stanley Matthews, angielski piłkarz (zm. 2000)
  
  
  • 
    Alicia Rhett, amerykańska malarka i aktorka (zm. 2014)
  
  
  
  


• 
  5 lutego – Robert Hofstadter, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1990)


• 
  7 lutego – Teoctist Arăpaşu, prawosławny patriarcha Rumunii (zm. 2007)


• 
  10 lutego
  
  
  
  • 
    Vojtech Stašík, słowacki malarz i rysownik (zm. 1978)
  
  
  • 
    Władimir Zeldin, rosyjski aktor (zm. 2016)
  
  
  
  


• 
  11 lutego – Patrick Leigh Fermor, brytyjski pisarz, żołnierz, wsławiony wybitną rolą w greckim ruchu oporu podczas II wojny światowej (zm. 2011)


• 
  12 lutego – Lorne Greene, kanadyjski aktor, znany głównie z roli Bena Cartwrighta w westernowym serialu telewizyjnym Bonanza (zm. 1987)


• 
  13 lutego – Jerzy Węgierski, polski wojskowy, pisarz (zm. 2012)


• 
  18 lutego
  
  
  
  • 
    Bolesław Piasecki, polski polityk, twórca Stowarzyszenia „Pax” (zm. 1979)
  
  
  • 
    Józefina Suriano, włoska działaczka Akcji Katolickiej, błogosławiona (zm. 1950)
  
  
  
  


• 
  20 lutego – Danuta Szaflarska, polska aktorka (zm. 2017)


• 
  23 lutego
  
  
  
  • 
    Janusz Durko, polski historyk, archiwista i muzeolog (zm. 2017)
  
  
  • 
    Paul Tibbets, amerykański pilot bombowca, który zrzucił bombę atomową na Hiroszimę (zm. 2007)
  
  
  
  


• 
  28 lutego
  
  
  
  • 
    Karol Leisner, niemiecki duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1945)
  
  
  • 
    Peter Medawar, angielski naukowiec brazylijskiego pochodzenia (zm. 1987)
  
  
  
  


• 
  4 marca – László Csatáry, węgierski zbrodniarz wojenny (zm. 2013)


• 
  6 marca – Mary Ward, australijska aktorka


• 
  9 marca – Felice Leonardo, włoski duchowny katolicki (zm. 2015)


• 
  11 marca – Bronisław Kostkowski, polski kleryk, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)


• 
  19 marca – Patricia Morison, amerykańska aktorka i piosenkarka (zm. 2018)


• 
  20 marca – Swiatosław Richter, rosyjski pianista (zm. 1997)


• 
  23 marca – Wasilij Zajcew, snajper radziecki z czasów II wojny światowej (zm. 1991)


• 
  28 marca – Jan Zdzisław Targosiński, jeden z dowódców AK na Lubelszczyźnie (zm. 2018)


• 
  30 marca
  
  
  
  • 
    Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka teatralna i filmowa (zm. 1977)
  
  
  • 
    Arsenio Erico, piłkarz paragwajski, uchodzący za najlepszego w kraju i jednego z najlepszych w dziejach światowego futbolu (zm. 1977)
  
  
  • 
    Pietro Ingrao, włoski polityk i dziennikarz (zm. 2015)
  
  
  
  


• 
  3 kwietnia – Piet de Jong, polityk holenderski, premier (zm. 2016)


• 
  4 kwietnia
  
  
  
  • 
    Ludwik Bazylow, polski historyk, badacz dziejów Europy Wschodniej (zm. 1985)
  
  
  • 
    Jan Drda, czeski dziennikarz, prozaik i dramaturg (zm. 1970)
  
  
  
  


• 
  6 kwietnia – Tadeusz Kantor, malarz, scenograf, reżyser (zm. 1990)


• 
  7 kwietnia
  
  
  
  • 
    Henry Kuttner, pisarz science-fiction (zm. 1958)
  
  
  • 
    Albert Otto Hirschman, amerykański ekonomista pochodzenia niemieckiego (zm. 2012)
  
  
  • 
    Billie Holiday, amerykańska śpiewaczka jazzowa (zm. 1959)
  
  
  
  


• 
  10 kwietnia – Harry Morgan, amerykański aktor (zm. 2011)


• 
  14 kwietnia – Jan Zumbach, polski pilot wojskowy, as myśliwski Polskich Sił Powietrznych na obczyźnie (zm. 1986)


• 
  20 kwietnia – Tova Berlinski, izraelska malarka polskiego pochodzenia


• 
  21 kwietnia – Anthony Quinn, aktor amerykański (zm. 2001)


• 
  22 kwietnia – Alfred Jahn, polski geograf, geomorfolog i polarnik, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 1999)


• 
  29 kwietnia – Max H. Larson, amerykański działacz religijny, prezes korporacji nowojorskiej Nowojorskiego Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego – Strażnica (zm. 2011)


• 
  30 kwietnia – Elio Toaff, włoski rabin (zm. 2015)


• 
  4 maja – Florian Marciniak, polski instruktor harcerski, harcmistrz, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów (zm. 1944)


• 
  6 maja – Orson Welles, amerykański reżyser, producent, scenarzysta i aktor filmowy (zm. 1985)


• 
  7 maja – Ksienija Tripolitowa, rosyjska emigracyjna artystka baletowa


• 
  10 maja – Denis Thatcher, brytyjski przedsiębiorca, mąż Margaret Thatcher (zm. 2003)


• 
  12 maja – Roger Louis Schutz-Marsauche, ewangelicki duchowny, założyciel wspólnoty z Taizé (zm. 2005)


• 
  15 maja
  
  
  
  • 
    Mario Monicelli, włoski reżyser i scenarzysta (zm. 2010)
  
  
  • 
    Paul Samuelson, amerykański ekonomista, statyk i ekonometryk (zm. 2009)
  
  
  
  


• 
  20 maja – Mosze Dajan, izraelski generał i polityk (zm. 1981)


• 
  26 maja – Władysław Forbert, polski operator filmowy (zm. 2001)


• 
  27 maja – Herman Wouk, amerykański powieściopisarz


• 
  1 czerwca – Jan Twardowski, polski poeta, duchowny katolicki (zm. 2006)


• 
  10 czerwca – Saul Bellow, pisarz amerykański, laureat nagrody Nobla 1976 roku (zm. 2005)


• 
  12 czerwca – David Rockefeller, amerykański przemysłowiec, filantrop; „król nafty” (zm. 2017)


• 
  15 czerwca – Thomas Huckle Weller, amerykański naukowiec, lekarz pediatra, bakteriolog, nagrodzony w 1954 r. Nagrodą Nobla (zm. 2008)


• 
  23 czerwca – Włodzimierz Gedymin pilot myśliwski, uczestnik Kampanii Wrześniowej, członek AK, pilot doświadczalny i komunikacyjny (zm. 2012)


• 
  24 czerwca – Fred Hoyle, brytyjski astronom, matematyk i astrofizyk teoretyczny (zm. 2001)


• 
  26 czerwca – Paul Castellano, znany przestępca amerykański, głowa mafijnej rodziny Gambino w Nowym Jorku od 1976 (zm. 1985)


• 
  2 lipca – Arthur Valerian Wellesley, 8. książę Wellington (zm. 2014)


• 
  5 lipca – John Woodruff, amerykański biegacz (zm. 2007)


• 
  7 lipca – Børge Gissel, duński kolarz (zm. 2002)


• 
  15 lipca – Albert Ghiorso, amerykański naukowiec, odkrywca pierwiastków chemicznych (zm. 2010)


• 
  20 lipca – Adam Wolnikowski – polski historyk, bibliofil (zm. 1990)


• 
  24 lipca – Ignacy Skowron, polski żołnierz, obrońca Westerplatte, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 2012)


• 
  27 lipca – Mario Del Monaco, włoski śpiewak operowy, tenor (zm. 1982)


• 
  28 lipca
  
  
  
  • 
    Helena Dunicz-Niwińska, polska skrzypaczka (zm. 2018)
  
  
  • 
    Charles Townes, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2015)
  
  
  
  


• 
  8 sierpnia – Maria Rostworowska, peruwiańska historyk polskiego pochodzenia (zm. 2016)


• 
  20 sierpnia – Wiesław Müldner-Nieckowski, polski rzeźbiarz (zm. 1982)


• 
  22 sierpnia – Edward Szczepanik, polski ekonomista, polityk, premier Polski na uchodźstwie (zm. 2005)


• 
  27 sierpnia – Norman F. Ramsey, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)


• 
  29 sierpnia – Ingrid Bergman, aktorka szwedzka (zm. 1982)


• 
  30 sierpnia – Lillian (księżna Halland), księżna szwedzka (zm. 2013)


• 
  7 września – Kornel Gibiński, polski lekarz, członek rzeczywisty PAN, PAU (zm. 2012)


• 
  8 września – Frank Cady, amerykański aktor (zm. 2012)


• 
  10 września – David Shugar, polski biofizyk (zm. 2015)


• 
  22 września – Bernardino Piñera Carvallo, chilijski duchowny katolicki


• 
  23 września – Clifford Shull, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2001)


• 
  30 września – Lester Maddox, polityk amerykański (zm. 2003)


• 
  1 października – Jerome S. Bruner, psycholog amerykański (zm. 2016)


• 
  7 października – Roman Padlewski, polski kompozytor, pianista, skrzypek, dyrygent i muzykolog, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)


• 
  14 października – Loris Capovilla, włoski duchowny katolicki (zm. 2016)


• 
  15 października – Icchak Szamir, premier i polityk izraelski polsko-żydowskiego pochodzenia (zm. 2012)


• 
  17 października
  
  
  
  • 
    Victor Garaygordóbil Berrizbeitia, hiszpański duchowny katolicki (zm. 2018)
  
  
  • 
    Arthur Miller, dramaturg amerykański (zm. 2005)
  
  
  
  


• 
  19 października – André Sol, holenderski duchowny katolicki (zm. 2016)


• 
  28 października – Jan Nielubowicz, polski lekarz, współtwórca transplantologii w Polsce (zm. 2000)


• 
  3 listopada – Aleksandr Jeżewski, radziecki polityk (zm. 2017)


• 
  4 listopada
  
  
  
  • 
    Imrich Gablech, słowacki pilot wojskowy (zm. 2016)
  
  
  • 
    Wee Kim Wee, polityk singapurski, prezydent w latach 1985-1993 (zm. 2005)
  
  
  
  


• 
  6 listopada
  
  
  
  • 
    Totte Åkerlund, szwedzki curler (zm. 2009)
  
  
  • 
    Bolesław Kowalski, polski działacz komunistyczny, żołnierz AL, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
  
  
  
  


• 
  9 listopada
  
  
  
  • 
    Sargent Shriver, amerykański polityk, dyplomata i działacz publiczny (zm. 2011)
  
  
  • 
    Hanka Bielicka, polska aktorka (zm. 2006)
  
  
  
  


• 
  11 listopada - William Proxmire, amerykański polityk (zm. 2005)


• 
  12 listopada – Roland Barthes, francuski krytyk literacki, pisarz, czołowy przedstawiciel strukturalizmu (zm. 1980)


• 
  13 listopada – Carla Marangoni, włoska gimnastyczka (zm. 2018)


• 
  17 listopada – Albert Malbois, francuski duchowny katolicki (zm. 2017)


• 
  19 listopada – Earl Wilbur Sutherland Jr., amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1974)


• 
  22 listopada – Oswald Morris, brytyjski operator filmowy (zm. 2014)


• 
  25 listopada – Augusto Pinochet, dyktator chilijski (zm. 2006)


• 
  29 listopada – Eugene Polley, amerykański inżynier, wynalazca bezprzewodowego telewizyjnego pilota zdalnego sterowania (zm. 2012)


• 
  30 listopada – Henry Taube, kanadyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2005)


• 
  2 grudnia:
  
  
  
  • 
    Halina Jabłońska, działaczka Młodzieży Wszechpolskiej, komendantka Narodowej Organizacji Wojskowej Kobiet, kapitan AK (zm. 1996)
  
  
  • 
    Mikasa, książę japoński, orientalista, archeolog (zm. 2016)
  
  
  
  


• 
  7 grudnia – Eli Wallach, amerykański aktor i producent filmowy (zm. 2014)


• 
  8 grudnia – Ernest Lehman, amerykański scenarzysta filmowy (zm. 2005)


• 
  9 grudnia – Elisabeth Schwarzkopf, niemiecka śpiewaczka operowa (zm. 2006)


• 
  12 grudnia
  
  
  
  • 
    Frank Sinatra, piosenkarz amerykański (zm. 1998)
  
  
  • 
    Jeremi Przybora, polski poeta, współtwórca Kabaretu Starszych Panów (zm. 2004)
  
  
  
  


• 
  13 grudnia
  
  
  
  • 
    Ross Macdonald, amerykański pisarz, autor powieści kryminalnych (zm. 1983)
  
  
  • 
    Michał Sumiński, polski leśnik, zoolog, kapitan jachtowy i dziennikarz, autor książek o tematyce żeglarskiej (zm. 2011)
  
  
  
  


• 
  17 grudnia – Robert Dahl, amerykański politolog i socjolog (zm. 2014)


• 
  19 grudnia – Édith Piaf, piosenkarka francuska (zm. 1963)


• 
  27 grudnia – Gyula Zsengellér, węgierski piłkarz, napastnik (zm. 1999)

Zmarli |

• 
  11 stycznia – Zygmunt Miłkowski, właśc. Teodor Tomasz Jeż, polski pisarz i działacz niepodległościowy (ur. 1824)


• 
  24 stycznia – Arthur Auwers, niemiecki astronom (ur. 1838)


• 
  30 stycznia – Dawid Galván Bermúdez, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (ur. 1881)


• 
  16 lutego – Alfred Wierusz-Kowalski, polski malarz (ur. 1849)


• 
  24 marca – Karol Olszewski, polski fizyk i chemik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1846)


• 
  31 marca – Wyndham Halswelle, lekkoatleta szkocki, biegacz (ur. 1882)


• 
  3 kwietnia – Icchok Lejb Perec (jid. ‏יצחק לײב פּרץ‎), polski i żydowski pisarz, jeden z głównych twórców literatury jidysz (ur. 1851)


• 
  9 kwietnia – Raymond Whittindale, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (ur. 1883)


• 
  27 kwietnia – Aleksandr Skriabin (ros. Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин), rosyjski pianista i kompozytor (ur. 1872)


• 
  2 maja – Clara Immerwahr, niemiecka chemik, pierwsza w historii Uniwersytetu Wrocławskiego kobieta z tytułem doktorskim. (ur. 1870)


• 
  9 maja – François Faber, luksemburski kolarz (ur. 1887)


• 
  12 czerwca – Józef Brandt, malarz polski (ur. 1841)


• 
  2 lipca – Porfirio Díaz, prezydent Meksyku, dyktator (ur. 1830)


• 
  11 lipca – Albert Schickedanz, architekt i malarz związany z Budapesztem (ur. 1846)


• 
  14 lipca – Jenő Serényi, węgierski taternik, alpinista, narciarz, prawnik (ur. 1884)


• 
  16 lipca – Ellen G. White, prorokini amerykańska, jedna z założycieli Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (ur. 1827)


• 
  22 lipca – Sandford Fleming, kanadyjski inżynier i wynalazca (ur. 1827)


• 
  9 sierpnia – Jerzy Żuławski, polski pisarz (ur. 1874)


• 
  12 sierpnia – Max Rothmann, niemiecki lekarz żydowskiego pochodzenia, fizjolog, neurolog i neuroanatom (ur. 1868)


• 
  19 sierpnia
  
  
  
  • 
    Viktor Lorenc, inżynier, pierwszy czeski taternik, autor pierwszych wejść w Tatrach (ur. 1843)
  
  
  • 
    Julius von Payer, austriacki oficer, kartograf, alpinista i badacz polarny, odkrywca Ziemi Franciszka Józefa (ur. 1841)
  
  
  
  


• 
  20 sierpnia – Paul Ehrlich, niemiecki lekarz, chemik, bakteriolog, serolog, laureat Nagrody Nobla w 1908 roku (ur. 1854)


• 
  31 sierpnia – Adolphe Pégoud, francuski lotnik (ur. 1889)


• 
  5 września – Stanisław Witkiewicz, polski malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki, popularyzator stylu zakopiańskiego (ur. 1851)


• 
  28 września – Tadeusz Pawlikowski, polski reżyser i dyrektor teatrów (ur. 1861)


• 
  11 października – Jean Henri Fabre, francuski humanista, przyrodnik (ur. 1823)


• 
  12 października – Edyta Luiza Cavell, brytyjska pielęgniarka (ur. 1865)


• 
  24 października
  
  
  
  • 
    Józef Baldo, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1843)
  
  
  • 
    Alojzy Guanella, włoski duchowny katolicki, założyciel guanellianów, święty (ur. 1842)
  
  
  
  


• 
  30 października – Charles Tupper, premier Kanady (ur. 1821)


• 
  18 listopada – Ksawery Zakrzewski, polski lekarz, społecznik, działacz niepodległościowy (ur. 1876)


• 
  11 grudnia – Henryk Dembiński, polski ziemianin, polityk (ur. 1866)


• 
  19 grudnia – Alois Alzheimer, niemiecki lekarz psychiatra i neuropatolog (ur. 1864)

• data dzienna nieznana:
  
  • 
    Johann Franz (junior), spiskoniemiecki przewodnik tatrzański (ur. 1893)
  
  

Nagrody Nobla |

• 
  z fizyki – sir William Henry Bragg, sir William Lawrence Bragg
  


• 
  z chemii – Richard Willstätter
  


• 
  z medycyny – nagrody nie przyznano


• 
  z literatury – Romain Rolland
  


• 
  nagroda pokojowa – nagrody nie przyznano

Święta ruchome |

• 
  Tłusty czwartek: 11 lutego


• 
  Ostatki: 16 lutego


• 
  Popielec: 17 lutego


• 
  Niedziela Palmowa: 28 marca


• 
  Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 28 marca


• 
  Wielki Czwartek: 1 kwietnia


• 
  Wielki Piątek: 2 kwietnia


• 
  Wielka Sobota: 3 kwietnia


• 
  Wielkanoc: 4 kwietnia


• 
  Poniedziałek Wielkanocny: 5 kwietnia


• 
  Wniebowstąpienie Pańskie: 13 maja


• 
  Zesłanie Ducha Świętego: 23 maja


• 
  Boże Ciało: 3 czerwca

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem: 1915