Komisariat Straży Granicznej „Bralin”
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
| ||
| Historia | ||
Państwo |  II Rzeczpospolita | |
| Sformowanie | 1928 | |
| Rozformowanie | 1939 | |
| Tradycje | ||
| Rodowód | Komisariat Straży Celnej „Miechów” | |
| Organizacja | ||
| Dyslokacja | Bralin | |
| Formacja | Straż Graniczna | |
| Podległość | Inspektorat Graniczny nr 12 Obwód SG „Ostrów” | |
Szkic komisariatu SG „Bralin”
Komisariat Straży Granicznej „Bralin” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Spis treści
1 Komisariat Straży Celnej
2 Powołanie komisariatu SG i zmiany organizacyjne
3 Służba graniczna
4 Struktura organizacyjna
5 Kierownicy/komendanci komisariatu SG
6 Uwagi
7 Przypisy
8 Bibliografia
Komisariat Straży Celnej |
Z dniem 23 października 1921 roku, na terenie powiatu kępińskiego, od 14 batalionu celnego ochronę granicy państwowej przejęła Straż Celna[1]. Nowo powstały komisariat SC „Miechów” zorganizował placówki w miejscowościach: Słupia, Koza Wielka, Miechów, Domasłów, Tręczor, Zbyczyna, Drożki, Darnowiec. W listopadzie 1922 roku nastąpiła reorganizacja komisariatu SC „Miechów”. Placówki SC „Drożki” i „Darnowiec” odeszły do nowo utworzonego komisariatu SC „Rychtal”. Do komisariatu „Miechów” dołączono placówki „Pisarzowice” i „Bałdowice” z komisariatu SC „Niwki Ksiażęce”[1]. W 1925 roku z powodu redukcji personalnych zlikwidowano placówki w Zbyczynie, Bałdowicach i Domasłowie[1].
Rozkazem organizacyjnym nr 2/28 z 7 lipca 1928 zlikwidowano komisariat SC „Rybin”, a jego placówki „Kąty Ślaskie” i „Rybin” przekazano do komisariatu SG „Bralin”, a w zasadzie do podkomisariatu „Kobylagóra”
[2].
Powołanie komisariatu SG i zmiany organizacyjne |
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[3].
15 września 1928 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 7 w sprawie zmian dyslokacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego ustalił organizację komisariatu „Gola” z tymczasową siedzibą w Bralinie i zasięg placówek[4].
Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku w sprawie reorganizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił numer, nową nazwę (Bralin[5]) i organizację komisariatu[6]. Usamodzielniony został podkomisariat „Kobylagóra”. Przy komisariacie „Bralin” pozostały placówki: „Słupia”, „Miechów”, „Trebaczów” i placówka II linii „Bralin”[7].
Służba graniczna |
- Charakterystyka komisariatu
Długość linii granicznej komisariatu wynosiła 22 kilometry i 800 metrów. Rozpoczynała się od kamienia granicznego nr 257, a kończyła na kamieniu granicznym nr 336[8].
Oficerowie komisariatu uzbrojeni byli w pistolety i szable, szeregowi w kbk Mosim wz 91/98. Kierownicy placówek, przewodnik psa i wywiadowcy posiadali dodatkowo pistolety czeskie kal.9 mm. Kierownik komisariatu i zastępca posiadali konie do swojej dyspozycji. Na stanie komisariatu znajdował się jeden rower. Szeregowi do służby używali rowerów prywatnych[9].
Na terenie komisariatu znajdowały się dwa przejścia gospodarcze - jedno w Kozie Wielkiej obok kamienia granicznego 270 z którego to korzysta trzech gospodarzy i drugie na terenie gromady Trębaczów przy kamieniu granicznym nr 321 wykorzystywane przez ośmiu gospodarzy[8]. Ponadto w Słupi znajdowało się jedno przejście graniczne II klasy umieszczone na szosie Słupia–Gross Wartenberg. Kontrolę paszportową na przejściu granicznym prowadził posterunek Policji Państwowej[10].
W 1933 roku oceniano, ze przemytnicy zamieszkiwali w m. Koza Wielka i Trębaczów[11].
- Wydarzenia
- 24 maja 1830 roku strażnik Piotr Nowacki zabił nielegalnie przekraczającego granicę przemytnika[7].
- W czerwcu 1932 zlikwidowano dwie szajki przemytnicze. Skonfiskowano między innymi około 15 kg sacharyny. Zatrzymany wymyt i przemyt oceniono na sumę 4099,30 zł. Z chwilą dojścia Hitlera do władzy zaobserwowano po stronie niemieckiej prowokacyjne pochody bojówek połączone ze śpiewem i muzyka[11].
- Sąsiednie komisariaty
komisariat Straży Granicznej „Sośnie” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Rychtal” − 1928
komisariat Straży Granicznej „Kobyla Góra” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Rychtal” − styczeń 1930
Struktura organizacyjna |
Organizacja komisariatu we wrześniu 1928[12]:
- komenda − Gola („czasowo” Bralin)
podkomisariat Straży Granicznej „Kobyla Góra”[13]
- placówka Straży Granicznej I linii „Słupia”
- placówka Straży Granicznej I linii „Miechów”
- placówka Straży Granicznej I linii „Trębaczów”
placówka Straży Granicznej I linii „Rybin”[13] → w 1930 do komisariatu SG „Kobyla Góra”
placówka Straży Granicznej I linii „Pisarzewice”[13] → w 1930 do komisariatu SG „Kobyla Góra”
placówka Straży Granicznej II linii „Kobyla Góra”[13] → w 1930 do komisariatu SG „Kobyla Góra”
- placówka Straży Granicznej II linii „Bralin”
- placówka Straży Granicznej II linii „Ostrów”
Organizacja komisariatu w styczniu 1930[14]:
- 4/12 komenda − Bralin
- placówka Straży Granicznej I linii „Słupia”
- placówka Straży Granicznej I linii „Miechów”
- placówka Straży Granicznej I linii „Trębaczów”
- placówka Straży Granicznej II linii „Bralin”
Kierownicy/komendanci komisariatu SG |
| stopień | imię i nazwisko | okres pełnienia służby | kolejne stanowisko |
|---|---|---|---|
| aspirant | Mikołaj Rudenko[2] | 8 I 1929 – | |
| podkomisarz | Bronisław Benit[15][16][2][a] | 31 X 1929 – 1934 | adiutant Wkp. IO |
| przodownik | Leon Dejna[16] |
Uwagi |
↑ Bronisław Benit – od 1 grudnia 1915 w armii carskiej. 13 lipca 1920 zmobilizowany do 4 szwadronu zapasowego taborów w Łodzi. Od 10 sierpnia 1920 służył na stanowisku dowódcy 2 kompanii 3 pspodh. Walczył na Ukrainie, Polesiu i w obronie Grodna. Po zakończeniu działań wojennych pełnił służbę graniczną na Górnym Śląsku. 11 marca 1921 zdemobilizowany. 1 września 1921 został przyjęty do Straży Celnej. Pełnił funkcję pomocnika kierownika komisariatu, a od 21 kwietnia 1923 został wyznaczony na stanowisko kierownika komisariatu SC „Chorzele”. Od 1926 mianowany kierownikiem komisariatu SC „Dąbrowy”. Po pomyślnej weryfikacji został przyjęty do Straży Granicznej. W listopadzie 1928 wyznaczony na stanowisko kierownika komisariatu SG „Myszyniec”. W 1929 był adiutantem kierownika IG „Ostrów”, a w latach 1929-1934 kierownikiem komisariatu SG „Bralin”. W latach 1934 – 1936 był adiutantem kierownika Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego, a od marca 1936 pełnił funkcję adiutanta kierownika Okręgu we Lwowie. We wrześniu 1939 przekroczył granicę polsko-rumuńską. Poprzez Rumunię przedostał się do Francji, a po jej kapitulacji do Wielkiej Brytanii. Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji w Anglii[17].
Przypisy |
↑ abc Kronika komisariatu „Bralin” ↓, s. 1/1931.
↑ abc Kronika komisariatu „Bralin” ↓, s. 2/1931.
↑ Goryński 2012 ↓, s. 226.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 33.
↑ Kozicka 2011 ↓, wstęp.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 71.
↑ ab Kronika komisariatu „Bralin” ↓, s. 3/1931.
↑ ab Charakterystyka komisariatu „Bralin” ↓, s. 6.
↑ Kronika Inspektoratu „Ostrów” ↓, s. 9.
↑ Charakterystyka komisariatu „Bralin” ↓, s. 1.
↑ ab Kronika Inspektoratu „Ostrów” ↓, s. 26.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 35.
↑ abcd Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 36.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 70.
↑ Wykaz imienny Wlkp. IO ↓, s. 6.
↑ ab Kronika Inspektoratu „Ostrów” ↓, s. 4.
↑ Kozłowski 2015 ↓, s. 29.
Bibliografia |
- Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
- Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
- Piotr Kozłowski: Zapomniani obrońcy granic południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej 1922-1939: słownik biograficzny oficerów, strażaków oraz pracowników kontraktowych straży celnej i straży granicznej. Przemyśl: Wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2015. ISBN 978-83-61329-14-5.
- Kronika Inspektoratu Granicznego „Ostrów” w latach 1932–1933 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
Iwona Kozicka. Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Wielkopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej”. , 2011. Szczecin: Archiwum Straży Granicznej.
- Wykaz imienny oficerów i szeregowych Straży Granicznej Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego pracujących w Przysposobieniu Wojskowym → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Kronika komisariatu Straży Granicznej „Bralin” z lat 1931–1934 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Charakterystyka terenu komisariatu Straży Granicznej „Bralin” 1938–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
| ||||||||||||||||||||||||||
