Komisariat Straży Granicznej „Jabłonka”
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
| ||
| Historia | ||
Państwo |  II Rzeczpospolita | |
| Sformowanie | 1929 | |
| Rozformowanie | 1939 | |
| Organizacja | ||
| Dyslokacja | Jabłonka | |
| Formacja | Straż Graniczna | |
| Podległość | Inspektorat Graniczny nr 18 Obwód SG „Nowy Targ” | |
Komisariat Straży Granicznej „Jabłonka” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.
Spis treści
1 Formowanie i zmiany organizacyjne
2 Służba graniczna
3 kierownicy komisariatu
4 Struktura organizacyjna
5 Przypisy
6 Bibliografia
Formowanie i zmiany organizacyjne |
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[1].
Rozkazem nr 7 z 25 września 1929 roku w sprawie reorganizacji i zmian dyslokacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i strukturę komisariatu[2].
Rozkazem nr 1 z 29 stycznia 1934 roku w sprawach [...] zmian przydziałów, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Zawoja” z komisariatu Straży Granicznej „Jabłonka” i włączył w skład komisariatu Straży Granicznej „Korbielów”[3].
Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 roku w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski utworzył placówkę Straży Granicznej I linii „Przywarówka”[4].
Rozkazem nr 2 z 30 listopada 1937 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i likwidacji jednostek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski utworzył posterunek SG „Chyże” [5].
Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zniósł posterunek SG „Tarnów” [6].
Rozkazem nr 3 z 31 grudnia 1938 roku w sprawach reorganizacji jednostek [...], komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zmienił rozgraniczenia placówek komisariatu Straży Granicznej „Jabłonka”[7].
Rozkazem nr 12 z 14 lipca 1939 roku w sprawie reorganizacji placówek II linii i posterunków wywiadowczych oraz obsady personalnej, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma zniósł posterunek SG „Zubrzyca Górna”[8]
Służba graniczna |
W 1939 roku zmieniono rozgraniczenia placówek[7]:
- placówka I linii „Przywarówka” od kamienia granicznego nr 104 z przesunięciem w kierunku południowym (lewym) do kamienia granicznego nr 87. Długość odcinka placówki 7 km.
- placówka I linii „Roztoki” od kamienia granicznego nr 87 z przesunięciem w kierunku południowym do kamienia granicznego nr 75.
- rozgraniczenie z następną placówką I linii „Lipnica Wielka” to krzywa linia przez kotę 771 i 691, tartak w Lipnicy Małej do granicy gromad Lipnica Mała i Zubrzyca Dolna. Długość odcinka placówki 6,5 km.
- placówka I linii „Lipnica Wielka” od kamienia granicznego nr 75 z przesunięciem w kierunku południowym do kamienia granicznego nr 57. Długość odcinka placówki 14 km.
- posterunek I linii „Chyżne” od kamienia granicznego nr 57.
- lewe skrzydło posterunku jak i rozgraniczenie placówki I linii „Chyżne” pozostawały bez zmiany
- Wydarzenia
W 1939 roku „Czata” informowała, że:
„Duży pożar w Jabłonce Orawskiej pomagali gasić wszyscy podoficerowie miejscowego komisariatu i placówki II linii”[9].- na terenie placówki „Przywarówka” zastrzelony został 21 letni przemytnik narodowości słowackiej[10]
- Sąsiednie komisariaty
komisariat Straży Granicznej „Korbielów” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Czarny Dunajec” − 1935[11]
kierownicy komisariatu |
- podkomisarz Stanisław Roloff (1930 – 1932)[12]
Struktura organizacyjna |
Szkic Obwodu SG „Nowy Targ”
Organizacja komisariatu we wrześniu 1929[2]:
- 1/18 komenda − Jabłonka
- placówka Straży Granicznej I linii „Zawoja”
- placówka Straży Granicznej I linii „Roztoki”
- placówka Straży Granicznej I linii „Lipnica Wielka”
- placówka Straży Granicznej I linii „Chyżne”
- placówka Straży Granicznej II linii „Jabłonka”
Organizacja komisariatu w 1931:
- komenda − Jabłonka (51 km)
- placówka Straży Granicznej I linii „Jabłonka”
placówka Straży Granicznej I linii „Zawoja” → w 1934 przeniesiona do komisariatu „Korbielów”- placówka Straży Granicznej I linii „Roztoki”
- placówka Straży Granicznej I linii „Lipnica Wielka”
- placówka Straży Granicznej I linii „Chyżne”
- placówka Straży Granicznej II linii „Jabłonka”
Organizacja komisariatu w 1935[11]:
- komenda − Jabłonka
- placówka Straży Granicznej I linii „Roztoki”
- placówka Straży Granicznej I linii „Lipnica Wielka”
- placówka Straży Granicznej I linii „Chyżne”
- placówka Straży Granicznej II linii „Jabłonka”
Przypisy |
↑ Goryński 2012 ↓, s. 226.
↑ ab Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 51.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 92.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 103.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 117.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 129.
↑ ab Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 137.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 174.
↑ Czaty ↓, s. 1939/14/29.
↑ Czaty ↓, s. 1939/13/26.
↑ ab Promińska 2011 ↓, s. 5.
↑ Kozłowski 2007 ↓, s. 214–235.
Bibliografia |
- Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
- Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
Piotr Kozłowski. Lwowska lista akt personalnych byłych funkcjonariuszy oraz pracowników kontraktowych Straży Celnej i Straży Granicznej. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej”. 4, s. 214–235, 2007. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505.
Katarzyna Promińska. Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Zachodniomałopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej”. , 2011. Szczecin: Archiwum Straży Granicznej.
„Czaty” − czasopismo Straży Celnej i Straży Granicznej w latach 1925−1939. .
| ||||||||||||||||||||||||||
